5. Economie | Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan?

5.1. Economie en werkgelegenheid

Beleidsdoel Innovatie bedrijven

Versterken en stimuleren van bedrijven via innovatie en vergroening

Indicatoren
	Realisatiewaarden				Streefwaarden
Omschrijving	2022	2023	2024	2025	2025	2026	2027	2028
Verplichte indicatoren (BBV)
N.v.t.
Eigen indicatoren
Aantal (niet specifiek groene) banen, wo/hbo/mbo (RIG/IenD/GO)	97	139,5	68	37	n.t.b.	n.t.b.	n.t.b.
Bedrag aan uitgelokte investeringen (RIG/SITI/IenD)	€ 45,3 mln.	€ 25,9 mln.	€ 69,9 mln.	€ 1,8 mln.	n.t.b.	n.t.b.	n.t.b.
Aantal ondersteunde bedrijven aan regelingen (RIG/SITI/IenD/GO, excl. export)	76	81	12	7	n.t.b.	n.t.b.	n.t.b.

RIG (Regionale Investeringssteun Groningen) is in 2021 beëindigd. (Dit zorgt voor een lager investeringsvolume in 2022 en 2023.) Met ingang van 2023 is Groninger Ondernemersregeling (GO) niet meer van toepassing. De Subsidie Investeren in Toekomstbestendige Industrie (SITI) en de Subsidieregeling Demonstraties in Chemport Europe zijn toegevoegd met ingang van 2023. Voor IenD-5 kunnen aanvragen worden ingediend van 1 maart 2023 tot 31 december 2026. Voor de regeling is € 2 miljoen beschikbaar gesteld, waarvan € 1 miljoen specifiek voor het aardbevingsgebied. Realisatie 2025 betreft IenD.

N.B. In deze tabel zijn de indicatoren en streefwaarden opgenomen zoals aangegeven in Uitvoeringsprogramma Groningen@Work 2020-2023 . In de Economische Visie 2035 (door PS vastgesteld op 17 juli 2024) zijn drie nieuwe maatschappelijke doelen vastgesteld rondom (1) verdienvermogen, (2) circulaire economie en (3) arbeidsmarkt en vestigingsklimaat. Deze doelen inclusief indicatoren zijn nader uitgewerkt in het Programma Economie 2026-2029, dat op 25 november 2025 is vastgesteld. Deze worden bij de Voorjaarsmonitor 2026 verwerkt in de begroting.

Prioriteiten

Prestatie	Resultaat
BREDE ECONOMISCHE VISIE
Opstellen en uitvoeren van een nieuw Beleidsprogramma Economie 2025 tot en met 2028 en Uitvoeringsplan Economie 2025 (naar verwachting februari 2025 vastgesteld) op basis van de Economische Visie 2035 , waarbij we verbindingen leggen met andere beleidsterreinen en zo veel mogelijk aansluiten bij activiteiten en inzet van middelen in het kader van Nij Begun (Economische Agenda) en Nationaal Programma Groningen.	Op 25 november 2025 hebben wij het Programma en uitvoeringsprogramma Economie 2026-2029 'Het versterken van de Brede Welvaart in de provincie Groningen' vastgesteld. Eerder hebben wij het conceptprogramma aan uw Staten ter consultatie aangeboden.
Inzetten van middelen als cofinanciering van economische fondsen van Europa en van het Rijk (Provinciale meefinanciering).	In 2025 is € 98 miljoen aan Europese (en nationale) subsidies uit onder andere EFRO, JTF en Interreg 'geland' in Groningen. Deze projecten hebben wij met € 12 miljoen gecofinancierd. (Zie ook deelprogramma (Inter)nationale lobby en samenwerking.)

Regulier

Prestatie	Resultaat
N.v.t.

Bijdrage Verbonden partij aan beleidsdoel

Prestatie	Resultaat
N.v.t.

Beleidsdoel Arbeidsmarkt

Verbeteren van de balans arbeidsmarkt en bevorderen van participatie

Indicatoren
	Realisatiewaarden				Streefwaarden
Omschrijving	2022	2023	2024	2025	2025	2026	2027	2028
Verplichte indicatoren (BBV)
% bruto arbeidsparticipatie (werkgelegenheid) t.o.v. de totale beroepsbevolking in de leeftijd van 15-75 jaar (CBS-definitie) ¹⁾	73,3%	73,5%	74,3%	74,8%	n.t.b.	n.t.b.	n.t.b.	n.t.b.
Landelijke waarde	74,8%	75,8%	76,0%	76,3%	n.t.b.	n.t.b.	n.t.b.	n.t.b.
Eigen indicatoren
Jaarlijkse groei werkgelegenheid Groningen (GR) t.o.v. Nederland (NL) ²⁾	GR: 2,7%	GR: 0,8%	GR: 1,9%	GR: n.n.b.	n.t.b.	n.t.b.	n.t.b.	n.t.b.
	NL: 3,9%	NL: 0,9%	NL: 1,0%	NL: n.n.b.	n.t.b.	n,t,b,	n.t.b.	n.t.b.
Regionale component in de werkloosheid (verschil nationale en Groninger werkloosheid, bron: CBS)	0,5%	0,4%	0,5%	0,3%	n.t.b.	n.t.b.	n.t.b.	n.t.b.

Bron realisatie: LISA/CBS.
Bron realisatie: CBS. Bron prognoses: NOA 2020 (2022-2024: gemiddeld jaarlijkse ontwikkeling). Realisatie 2022 tot en met 2024 is geactualiseerd, definitieve cijfers voor 2022 tot en met 2025 komen naar verwachting in december 2026.

N.B. In deze tabel zijn de indicatoren en streefwaarden opgenomen zoals aangegeven in Uitvoeringsprogramma Groningen@Work 2020-2023 . In de Economische Visie 2035 (door PS vastgesteld op 17 juli 2024) zijn drie nieuwe maatschappelijke doelen vastgesteld rondom (1) verdienvermogen, (2) circulaire economie en (3) arbeidsmarkt en vestigingsklimaat. Deze doelen inclusief indicatoren zijn nader uitgewerkt in het Programma Regionale Economie 2026-2029, dat op 25 november 2025 is vastgesteld. Deze worden bij de Voorjaarsmonitor 2026 verwerkt in de begroting.

Prioriteiten

Prestatie	Resultaat
BREDE ECONOMISCHE VISIE
Opstellen en uitvoeren van een nieuw Beleidsprogramma Economie 2025 tot en met 2028 en Uitvoeringsplan Economie 2025 (naar verwachting februari 2025 vastgesteld) op basis van Economische Visie 2035 , waarbij we verbindingen leggen met andere beleidsterreinen en zo veel mogelijk aansluiten bij activiteiten en inzet van middelen in het kader van Nij Begun (Economische Agenda) en Nationaal Programma Groningen.	Op 25 november 2025 hebben wij het Programma en uitvoeringsprogramma Economie 2026-2029 'Het versterken van de Brede Welvaart in de provincie Groningen' vastgesteld. Eerder hebben wij het conceptprogramma aan uw Staten ter consultatie aangeboden.
Uitbreiden van basisbanen over de gehele provincie. (Basisbanen is één van de projecten onder het programma Werken aan ontwikkeling dat wordt uitgevoerd door Arbeidsmarktregio, gefinancierd door NPG-middelen.)	In het NPG-project Basisbanen worden basisbanen gecreëerd, waarmee aanvullende waardevolle werkgelegenheid wordt gerealiseerd voor groepen inwoners die op een andere manier de aansluiting met de arbeidsmarkt nooit meer kunnen maken. Er zijn in totaal 88 nieuwe banen gecreëerd. Samen met het NPG-project Overbrugbanen , waarin betaald werk als instrument en opstap naar de reguliere arbeidsmarkt wordt beschouwd, vormt de basisbaan het sluitstuk van het arbeidsmarktbeleid. Beide instrumenten zijn complementair. Zij maken beide onderdeel uit van het projectvoorstel 'Werken aan Ontwikkeling' zoals dat in 2020 door de provincie aan NPG is aangeboden ter invulling van het thema Werken en Leren. Het project is in 2024 afgerond en is in 2025 na ontvangst van de SiSa-verantwoording van de gemeente GroningenB vastgesteld.

Regulier

Prestatie	Resultaat
N.v.t.

Bijdrage Verbonden partij aan beleidsdoel

Prestatie	Resultaat
N.v.t.

Beleidsdoel Vestigingsklimaat

Vergroten van de aantrekkelijkheid voor bedrijven, instellingen en werknemers

Indicatoren
	Realisatiewaarden				Streefwaarden
Omschrijving	2022	2023	2024	2025	2025	2026	2027	2028
Verplichte indicatoren (BBV)
Groei bruto regionaal product (brp), inclusief aardgas ¹⁾ Landelijke waarde	2,1% 5,0%	-11,2% -0,6%	-2,1% 1,1%	n.n.b. n.n.b.	n.t.b. n.t.b.	n.t.b. n.t.b.	n.t.b. n.t.b.	n.t.b. n.t.b.
Eigen indicatoren
Aantal startende bedrijven ²⁾	6.912	7.567	6.844	6.304	n.t.b.	n.t.b.	n.t.b.	n.t.b.
Groei bruto regionaal product (brp), exclusief aardgas ³⁾	n.v.t .	n.v.t .	n.v.t.	n.v.t.	n.t.b.	n.t.b.	n.t.b.	n.t.b.

Bron: CBS. De realisatiecijfers 2024 zijn voorlopig. In december 2026 volgen de definitieve cijfers 2024.
Bron: KvK Bedrijvendynamiek.
Realisatiegegevens zijn met ingang van 2020 niet meer beschikbaar. Vanwege geheimhouding van aardgasopbrengsten is het niet (meer) mogelijk een onderscheid te maken tussen export inclusief en exclusief de handel in aardgas.

N.B. In deze tabel zijn de indicatoren en streefwaarden opgenomen zoals aangegeven in Uitvoeringsprogramma Groningen@Work 2020-2023 . In de Economische Visie 2035 (door PS vastgesteld op 17 juli 2024) zijn drie nieuwe maatschappelijke doelen vastgesteld rondom (1) verdienvermogen, (2) circulaire economie en (3) arbeidsmarkt en vestigingsklimaat. Deze doelen inclusief indicatoren zijn nader uitgewerkt in het Programma Regionale Economie 2026-2029, dat op 25 november 2025 is vastgesteld. Deze worden bij de Voorjaarsmonitor 2026 verwerkt in de begroting.

Prioriteiten

Prestatie

Resultaat

BREDE ECONOMISCHE VISIE

Opstellen en uitvoeren van een nieuw Beleidsprogramma Economie 2025 tot en met 2028 en Uitvoeringsplan Economie 2025 (naar verwachting februari 2025 vastgesteld) op basis van Economische Visie 2035 , waarbij we verbindingen leggen met andere beleidsterreinen en zo veel mogelijk aansluiten bij activiteiten en inzet van middelen in het kader van Nij Begun (Economische Agenda) en Nationaal Programma Groningen.

Op 25 november 2025 hebben wij het Programma en uitvoeringsprogramma Economie 2026-2029 'Het versterken van de Brede Welvaart in de provincie Groningen vastgesteld. Eerder hebben wij het concept programma aan uw Staten ter consultatie aangeboden.

Regulier

Prestatie	Resultaat
N.v.t.

Bijdrage Verbonden partij aan beleidsdoel

Prestatie	Resultaat
Groningen Seaports (GSP)
Vervullen van de publieke taken in verband met het nautisch beheer, de scheepvaart, de havens en de vaarwegen in het beheergebied;	Het vervullen van de publieke taken loopt en is een continue activiteit.
Bevorderen van de verdere ontwikkeling en het gebruik van de havens en de daarbij behorende industrieterreinen gelegen in de gemeenten Delfzijl en van de Eemshaven en de daarbij behorende industrieterreinen gelegen in de gemeente Eemsmond.	Groningen Seaports is actief in het bevorderen van de verhuur of verkoop van kavels aan bedrijven. Resultaat is dat het aantal bedrijven dat zich op een van de industrieterreinen heeft gevestigd groeit. Dit heeft een positief effect op het gebruik en de ontwikkeling van de havens.
N.V. NOM (Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland)
Innoveren - Door 'Innoveren' wordt de economische structuur van het noordelijke landsdeel (Drenthe, Fryslân en Groningen) voor de lange termijn versterkt door bij te dragen aan clusters van kansrijke bedrijvigheid waarmee het noordelijk landsdeel zich kan profileren;	In 2025 zijn diverse activiteiten uitgevoerd met als doel de transities (naar duurzame circulaire economie, naar groenere chemie, naar slimmere systemen en een gezonder Noord-Nederland) in onze regio te versnellen. Er zijn tien (jaardoel: zes) nieuwe innovatieprojecten gestart, er zijn zeven (jaardoel: zes) ecosysteeminterventies geweest, 57 (jaardoel: 40) bedrijven zijn begeleid in een SRP (Startup Readiness Programma) en 19 (jaardoel: 20) in een IRP-traject (Investor Readiness Programma). Met betrekking tot Defensie krijgt het Regioteam Defensie Noord steeds meer vorm. Er zijn bijeenkomsten voor ondernemers georganiseerd in elk van de drie noordelijke provincies en er wordt opvolging gegeven aan de door Defensie gecommuniceerde behoeften en challenges.
Internationaliseren - Internationaliseren betreft primair het aantrekken van (buitenlandse) ondernemingen naar de regio en het verankeren van deze ondernemingen in de regio. Daarnaast onderhoudt de NOM intensieve contacten met buitenlandse bedrijven in Noord-Nederland;	Er hebben zich zeven (jaardoel: zes) nieuwe (high-value) bedrijven gevestigd in Noord-Nederland, waarvan twee in Groningen. Er zijn 91 (jaardoel: 90) bedrijven zijn geïnformeerd over exportmogelijkheden. Er zijn 102 (jaardoel: 70) bedrijven meegenomen op handelsmissies. Van de geplande 130 gesprekken in het kader van het 'Investor Relations'- programma zijn uiteindelijk 102 gevoerd. Hierdoor is de eerder in het jaar opgelopen achterstand grotendeels ingelopen.
Investeren - verstrekken van risicodragend kapitaal (leningen, aandelenkapitaal) voor het bedrijfsleven ten behoeve van vestiging, groei en vernieuwing van ondernemingen.	Er zijn 115 leads binnengekomen inclusief lopende deals uit 2024. Hiervan bevinden zich 29 in de onderzoeksfase, 19 in de contractfase en zijn 17 financieringen afgesloten waarvan 8 in onze provincie. In totaal bedroeg het investeringsniveau in 2025 € 34 miljoen. De portefeuille omvat 92 ondernemingen, waarvan 54 in onze provincie.
Investeringsfonds Groningen (IFG)
Als revolverend fonds deelnemen in andere fondsen voor het bedrijfsleven ten behoeve van vestiging, groei en vernieuwing van ondernemingen in het midden- en kleinbedrijf in Groningen; de opbrengsten van de investeringen worden weer ingezet voor nieuwe aanvragen.	In 2025 is in één (jaardoel: drie) nieuw investeringsfonds geïnvesteerd en zijn 15 'opportunities' in behandeling, waarvan drie in de leadfase en twee in de contractfase.
Als Acquisitiefonds Groningen (onderdeel van IFG) rechtstreeks deelnemen in ondernemingen in het midden- en kleinbedrijf in Groningen en rechtstreeks risicodragend kapitaal verstrekken aan nieuw te vestigen kleine en middelgrote ondernemingen in Groningen.	Rekening houdend met reserveringen voor de lopende pijplijn zijn alle middelen beschikbaar voor het Acquisitiefonds Groningen gecommitteerd.
IFG heeft de opdracht om financieel minimaal 90% revolverend te zijn en aan het eind van de looptijd van het fonds (31 december 2035) tenminste 480 structurele arbeidsplaatsen (fte's) te hebben gecreëerd.	In totaal is nu door IFG (doelfondsen en directe investeringen) geïnvesteerd in 70 Groningse ondernemingen. En heeft dit geleid tot een maatschappelijk rendement van 642 fte aan directe werkgelegenheid.
Groningen Airport Eelde (GAE)
Bevorderen van het regionale acquisitieklimaat, economie en werkgelegenheid en logistieke infrastructuur door verbeterde (intercontinentale) connectiviteit; zowel vanuit Noord-Nederland als naar Noord-Nederland.	Het Luchthavenbesluit Groningen Airport Eelde is op 1 november 2025 in werking getreden. Grootste verandering is dat de openingstijden uitsluitend voor commercieel passagiersverkeer worden verruimd. Een halfuur eerder open (6.00 uur in plaats van 6.30 uur) en een uur langer (0.00 uur in plaats van 23.00 uur).
Groninger GROEIfonds
Het Groninger GROEIfonds is een revolverend investeringsfonds en biedt (achtergestelde) leningen aan of neemt een aandeel in bedrijven die in Noord-Groningen gevestigd zijn, zich daar willen vestigen of plannen hebben met een aantoonbare economische impact in de regio.	Ultimo 2025 is € 34,1 miljoen van het fondsvermogen gecommitteerd aan financieringen voor het (Noord-)Groningse mkb. Hiervan is daadwerkelijk € 33,6 miljoen gestort. In het eerste halfjaar van 2025 zijn achttien nieuwe 'opportunities' in behandeling genomen, waarvan vijf in de leadfase zijn. In totaal zijn in 2025 twaalf nieuwe financieringen goedgekeurd voor een bedrag van bijna € 2,5 miljoen.

5.2. Vrijetijdseconomie

Beleidsdoel Vrijetijdseconomie

Betere benutting van de toeristisch-recreatieve potentie door het aantrekken van meer bezoekers die langer blijven, waardoor de toeristische bestedingen toenemen en de sector een grotere bijdrage aan de brede welvaart in de provincie doet

Indicatoren
	Realisatiewaarden				Streefwaarden
Omschrijving	2022	2023	2024	2025	2025	2026	2027	2028
Verplichte indicatoren (BBV)
N.v.t.
Eigen indicatoren
Ontwikkeling aantal toeristische overnachtingen ten opzichte van het voorgaande jaar (bron: CBS)	Gron.: +17,8% NL: +26,4%	Gron.: -6,5% NL: +7,3%	Gron.: +11,4% NL: +2,2%	Gron.: +14,5% NL: +1,6% ²⁾	% Gr >= % NL	% Gr >= % NL	% Gr >= % NL	% Gr >= % NL
Ontwikkeling aantal banen in de vrijetijdssector ten opzichte van het voorgaande jaar (bron: LISA)	Gron.: +13,2% NL: +4,5%	Gron.: +6,0% NL: +3,3%	Gron.: +0,05% NL: +2,1%	n.n.b. ³⁾	% Gr >= % NL	% Gr >= % NL	% Gr >= % NL	% Gr >= % NL
Ontwikkeling aantal bedrijven in de vrijetijdssector ten opzichte van het voorgaande jaar (bron: LISA)	Gron.: +3,4% NL: +3,4%	Gron.: +4,5% NL: +4,2%	Gron.: +4,5% NL: +4,6%	n.n.b. ³⁾	% Gr >= % NL	% Gr >= % NL	% Gr >= % NL	% Gr >= % NL
Ontwikkeling waarderingscijfer dat bezoekers aan Groningen aan Groningen als toeristische bestemming geven ten opzichte van de periode daarvoor ( bron: NPG-monitor ) ¹ ⁾	n.v.t.	n.v.t.	7,6	n.v.t.	waar- derings-cijfer >= 2021

Deze (prestatie-)indicatoren zijn door Provinciale Staten vastgelegd in de strategische Visie Vrijetijdseconomie 2021-2030.

Het onderzoek is in 2024 voor het eerst opgenomen als onderdeel van de NPG-imagomonitor. Hierbij is de methodiek van het onderzoek gewijzigd om een kwaliteitsimpuls te geven. Dit betekent dat de resultaten niet één-op-één vergelijkbaar zijn. Het onderzoek imago-onderzoek in 2021 (en eerdere versies) is uitgevoerd door Sweco; peilbeoordeling 2021: 7,8.
Realisatie is berekend op basis van voorlopige CBS-data over 2025.
Realisatiecijfers over 2025 komen in mei/juni 2026 beschikbaar.

Prioriteiten

Prestatie	Resultaat
N.v.t.

Regulier

Prestatie	Resultaat
Uitvoering geven aan de ambities en opgaven in het Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie 2024-2027 'Groeiend Gastvrij' .	De uitvoering van het Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie 2024-2027 'Groeiend Gastvrij' ligt op schema. Zo hebben in januari 2025 onze structurele uitvoeringsorganisaties Economic Board Groningen, Routebureau Groningen en Marketing Groningen subsidie ontvangen voor hun jaarplannen 2025. Ook hebben we extra ingezet op marketing van onze provincie voor bezoekers en inwoners via de zomercampagne ‘Ontdek wat je hebt’. We hebben gewerkt aan de invoering van een brede subsidieregeling Karakteristieke evenementen vanaf 20 november 2025. Deze regeling verving de losse regelingen en kent een maximale bijdrage van € 35.000, met extra waardering voor duurzaamheid, koppeling met het Groningse DNA en toeristische arrangementen. De eerste tender van de subsidieregeling is ruim overvraagd. In totaal hebben wij twaalf evenementen gesubsidieerd. De resultaten van de verkenning uitgevoerd naar de kansen voor agrotoerisme in Groningen zijn opgeleverd en gedeeld met betrokken partijen. De strategie en procesleidraad Gastvrije informatievoorziening in de openbare ruimte is opgeleverd en gepresenteerd aan de gemeenten. Naar aanleiding hiervan hebben de gemeenten en provincie ingestemd met bestuurlijk inhoudelijk commitment op het gezamenlijke onderwerp. We hebben een opdracht gegeven om voorbereidingen te treffen voor de projectleider Gastvrije Informatievoorziening die sinds januari 2026 met het onderwerp aan de gang gaat. Het Ontwikkelprogramma Ruimte voor Vrijetijd (voorheen Baanbreker Vrijetijdseconomie) is een programma om recreatie en toerisme in de provincie Groningen te versterken. Samen met de vrijetijdssector, overheden, onderwijsinstellingen en marketingorganisaties hebben we in 2025 gewerkt aan het ontwikkelprogramma Ruimte voor Vrijetijd. Dit plan moet bijdragen aan brede welvaart, imago, trots en het vestigingsklimaat in de provincie Groningen. We hebben droombeelden, thema's en mogelijke doelstellingen geschetst voor de toekomst van de vrijetijdssector in Groningen. Deze lijnen hebben we op 3 februari 2025 gepresenteerd in een tussentijds inspiratiedocument, waarin we een voorproefje geven van de ambitieuze ideeën. Wij hebben bijgedragen aan het jaarlijks terugkerende programma 'Rondje Zummer', dat in de zomer van 2025 op RTV Noord te zien was. Dit draagt bij aan de trots van de Groningers en laat zien wat we in eigen provincie nog te ontdekken hebben. RTV Noord heeft wederom intensief samengewerkt met Marketing Groningen en Routebureau Groningen om het 'Rondje Zummer' te realiseren. Vanuit afspraken in IPO-verband hebben wij samen met de elf andere provincies een bijdrage geleverd aan de landelijke stroomlijning van het routenetwerkbeleid. In 2026 zal Groningen de gastprovincie zijn van de Toerisme Top 2026. Dit is tijdens de Toerisme Top 2025 in Noord-Holland (22 september 2025) visueel en bestuurlijk aangekondigd. Voor het visuele deel is in opdracht van de provincie een videoanimatie gemaakt. We hebben Marketing Groningen opdracht gegeven om samen met Routebureau Groningen in iedere gemeente plan te ontwikkelen om ondernemers meer bij de routenetwerken te betrekken. We hebben Stichting Wandelnet opdracht gegeven voor de verkenning van een Gronings Streekpad. We hebben een bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van het tv-programma Bert & Breakfast waarin Bert Visscher onderzoek doet naar het opstarten van een bed and breakfast in de Groninger Ommelanden. Via dit televisieprogramma dragen we bij aan de ontwikkeling van het toeristisch imago van de provincie Groningen.
Ondersteuning geven aan Bevrijdingsfestival Groningen.	Op 5 mei vieren we dat we in Nederland in vrijheid leven. Wij zetten in op een gratis toegankelijk Bevrijdingsfestival Groningen met een aanvullende provinciale bijdrage. We hebben € 119.400 subsidie verleend aan Stichting Vier 5 mei voor het organiseren van het Bevrijdingsfestival 2025. Deze subsidie is vanaf 2025 structureel en geïndexeerd.

Prestatie

Resultaat

Uitvoering geven aan de ambities en opgaven in het Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie 2024-2027 'Groeiend Gastvrij' .

De uitvoering van het Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie 2024-2027 'Groeiend Gastvrij' ligt op schema. Zo hebben in januari 2025 onze structurele uitvoeringsorganisaties Economic Board Groningen, Routebureau Groningen en Marketing Groningen subsidie ontvangen voor hun jaarplannen 2025. Ook hebben we extra ingezet op marketing van onze provincie voor bezoekers en inwoners via de zomercampagne ‘Ontdek wat je hebt’.
We hebben gewerkt aan de invoering van een brede subsidieregeling Karakteristieke evenementen vanaf 20 november 2025. Deze regeling verving de losse regelingen en kent een maximale bijdrage van € 35.000, met extra waardering voor duurzaamheid, koppeling met het Groningse DNA en toeristische arrangementen. De eerste tender van de subsidieregeling is ruim overvraagd. In totaal hebben wij twaalf evenementen gesubsidieerd.
De resultaten van de verkenning uitgevoerd naar de kansen voor agrotoerisme in Groningen zijn opgeleverd en gedeeld met betrokken partijen.
De strategie en procesleidraad Gastvrije informatievoorziening in de openbare ruimte is opgeleverd en gepresenteerd aan de gemeenten. Naar aanleiding hiervan hebben de gemeenten en provincie ingestemd met bestuurlijk inhoudelijk commitment op het gezamenlijke onderwerp.
We hebben een opdracht gegeven om voorbereidingen te treffen voor de projectleider Gastvrije Informatievoorziening die sinds januari 2026 met het onderwerp aan de gang gaat.
Het Ontwikkelprogramma Ruimte voor Vrijetijd (voorheen Baanbreker Vrijetijdseconomie) is een programma om recreatie en toerisme in de provincie Groningen te versterken. Samen met de vrijetijdssector, overheden, onderwijsinstellingen en marketingorganisaties hebben we in 2025 gewerkt aan het ontwikkelprogramma Ruimte voor Vrijetijd. Dit plan moet bijdragen aan brede welvaart, imago, trots en het vestigingsklimaat in de provincie Groningen. We hebben droombeelden, thema's en mogelijke doelstellingen geschetst voor de toekomst van de vrijetijdssector in Groningen. Deze lijnen hebben we op 3 februari 2025 gepresenteerd in een tussentijds inspiratiedocument, waarin we een voorproefje geven van de ambitieuze ideeën.
Wij hebben bijgedragen aan het jaarlijks terugkerende programma 'Rondje Zummer', dat in de zomer van 2025 op RTV Noord te zien was. Dit draagt bij aan de trots van de Groningers en laat zien wat we in eigen provincie nog te ontdekken hebben. RTV Noord heeft wederom intensief samengewerkt met Marketing Groningen en Routebureau Groningen om het 'Rondje Zummer' te realiseren.
Vanuit afspraken in IPO-verband hebben wij samen met de elf andere provincies een bijdrage geleverd aan de landelijke stroomlijning van het routenetwerkbeleid.
In 2026 zal Groningen de gastprovincie zijn van de Toerisme Top 2026. Dit is tijdens de Toerisme Top 2025 in Noord-Holland (22 september 2025) visueel en bestuurlijk aangekondigd. Voor het visuele deel is in opdracht van de provincie een videoanimatie gemaakt.
We hebben Marketing Groningen opdracht gegeven om samen met Routebureau Groningen in iedere gemeente plan te ontwikkelen om ondernemers meer bij de routenetwerken te betrekken.
We hebben Stichting Wandelnet opdracht gegeven voor de verkenning van een Gronings Streekpad.
We hebben een bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van het tv-programma Bert & Breakfast waarin Bert Visscher onderzoek doet naar het opstarten van een bed and breakfast in de Groninger Ommelanden. Via dit televisieprogramma dragen we bij aan de ontwikkeling van het toeristisch imago van de provincie Groningen.

Ondersteuning geven aan Bevrijdingsfestival Groningen.

Op 5 mei vieren we dat we in Nederland in vrijheid leven. Wij zetten in op een gratis toegankelijk Bevrijdingsfestival Groningen met een aanvullende provinciale bijdrage. We hebben € 119.400 subsidie verleend aan Stichting Vier 5 mei voor het organiseren van het Bevrijdingsfestival 2025. Deze subsidie is vanaf 2025 structureel en geïndexeerd.

Bijdrage Verbonden partij aan beleidsdoel

Prestatie	Resultaat
N.v.t.

5.3. (Inter)nationale lobby en samenwerking

Beleidsdoel Internationalisering

Versterken van het internationaal-economisch profiel en internationale kennisuitwisseling

Indicatoren
	Realisatiewaarden				Streefwaarden
Omschrijving	2022	2023	2024	2025	2025	2026	2027	2028
Verplichte indicatoren (BBV)
N.v.t.
Eigen indicatoren
Aantal deelnemende mkb-bedrijven aan grensoverschrijdende innovatieve trajecten ¹⁾	4	5	3	2	n.n.b.	n.n.b.	n.n.b.
Omvang Europese en nationale subsidies ²⁾	€ 9 mln.	€ 93 mln.	€ 92 mln.	€ 98 mln.	€ 50 mln.	€ 45 mln.	€ 40 mln.

Betreft mkb-deelname in de nieuwe Interreg A-programmaperiode (2021-2027). Het programma Interreg VI A is sinds het eerste kwartaal van 2022 operationeel. Realisatiewaarde is vanaf 2022 inclusief mkb-deelname in het vaste consortium van projecten en exclusief mkb-participatie in open of deels open projectdelen. In totaal hebben (vanaf 2022) veertien mkb-bedrijven subsidie ontvangen uit het reguliere Interreg A DE-NL programma. (Ongeacht het soort partner ontvangen 46 Groningse partijen subsidie binnen Interreg A-projecten).
Betreft met ingang van 2023 ca. € 40 miljoen JTF per jaar.

Prioriteiten

Prestatie	Resultaat
Internationalisering
Vaststellen van een nieuwe agenda Internationalisering Provincie Groningen die gekoppeld is aan strategisch relatiemanagement;	In september 2025 hebben wij de Internationale Agenda 2025-2030 vastgesteld en aan uw Staten aangeboden.
Voeren van een lobby gericht op het behoud van regionale programma's in de nieuwe Europese begrotingsperiode;	Gezamenlijk met IPO en SNN zijn 'position papers' opgesteld, lobbygesprekken gevoerd en reacties op consultaties gegeven met als doel om Europese fondsen voor regionale ontwikkeling, met zeggenschap voor de regio te behouden. (Dit proces loopt in 2026 door.) In juli 2025 heeft de Europese Commissie haar voorstel voor de Europese meerjarenbegroting (MFK) 2028-2035 gepubliceerd. In het voorstel blijven de budgetten voor regionaal beleid (cohesiefondsen) in vergelijking met het huidige budget op een redelijk vergelijkbaar niveau. Het betreft echter nog maar een voorstel van de Europese Commissie. De definitieve hoogte van de Europese begroting is afhankelijk van de uitkomst van de onderhandelingen door de lidstaten die in 2026 en wellicht 2027 lopen. De financiële consequenties zullen dus pas eind 2026, of in 2027 duidelijk zijn, waarbij nog steeds rekening gehouden moet worden met een afnemend budget voor regio’s.
Inzetten op innovatie en handelsmissies;	Na eerdere innovatiemissies naar Scandinavië en Noordwest-Duitsland heeft medio juni een 'triple helix'-missie plaatsgevonden naar Schotland rondom de thema’s energie, mobiliteit, circulaire economie en 'human capital'. Daarnaast wordt samen met de NOM gewerkt aan een nieuwe serie handelsmissies.
Invloed uitoefenen op de beleidsvorming bij de Europese Unie.	Dit is een continu proces via onze deelname aan Huis van de Nederlandse Provincies (HNP), SNN en participatie in netwerken zoals de Noordzeecommissie. We hebben ons hierbij primair gericht op de dossiers Circulaire Economie, Meerjarig Financieel Kader (MFK) c.q. Toekomst EU-fondsen, energie en klimaat, mobiliteit en bereikbaarheid, natuur en landbouw.
Professionalisering lobby / Strategisch relatiemanagement
Werken met een dynamische lobbyagenda die gekoppeld is aan strategisch relatiemanagement;	De dynamische lobby-agenda ademt mee met de agenda van de Groninger politiek en de Haagse en Europese agenda. Dit is een continu proces, waarbij in 2025 het accent is gelegd op de verkiezingen en de formatie van een nieuw kabinet. Er wordt systematisch gewerkt aan de lobby op dossiers als onder andere Deltaplan, Programma Aansluiting Wind Op Zee (PAWOZ) en de lobby op het Meerjarig Financieel Kader (MFK) c.q. cohesiefondsen in Brussel.
Het onderhouden en aangaan van externe relaties en het organiseren van (digitale) netwerkevents.	We werken doorlopend aan onze zichtbaarheid in Den Haag en Europa. Daartoe zetten we onze events in het teken van (aankomende) lobby's en kijken we systematisch welke netwerken en events hierbij horen. De evenementenkalender is het gehele jaar door goed gevuld geweest met diverse (netwerk)evenement en (politieke) werkbezoeken. Het lobbyevenement Goud uit Groningen met als thema Toekomst Landelijk Gebied (TLG) was een groot succes. Naast veel nieuwe relevante netwerkcontacten heeft het bijgedragen aan de toekenning van € 12,3 miljoen voor twee gebiedsoffertes en € 0,6 miljoen voor het project Triple P+ .

Regulier

Prestatie	Resultaat
Cofinancieren van Europese projecten die aansluiten bij de provinciale doelen, zoals EFRO, JTF en Interreg;	In 2025 is € 98 miljoen aan Europese (en nationale) subsidies uit onder andere EFRO, JTF en Interreg 'geland' in Groningen. Deze projecten hebben wij met € 12 miljoen gecofinancierd. (Zie ook deelprogramma Economie en werkgelegenheid, beleidsdoel Innovatie bedrijven.)
Bevorderen van de internationalisering van Groningse (mkb-)bedrijven, onder andere door middel van exportbevordering, het organiseren van handelsmissies en het helpen van bedrijven bij het opbouwen van netwerken en partnerschappen met buitenlandse bedrijven;	Na eerdere innovatiemissies naar Scandinavië en Noordwest-Duitsland heeft medio juni een 'triple helix'-missie plaatsgevonden naar Schotland rondom de thema’s energie, mobiliteit, circulaire economie en 'human capital'. Daarnaast wordt samen met de NOM gewerkt aan een nieuwe serie handelsmissies. Daarnaast heeft de provincie netwerkmogelijkheden tussen Groningse en internationale kennisinstellingen en bedrijven, gefaciliteerd door middel van delegatiebezoeken.
Uitbouwen van samenwerking met Noordwest-Duitsland op de thema's van de Samenwerkingsagenda 2020 met Nedersaksen, waarbij samengewerkt wordt met de noordoostelijke provincies en het ministerie van BZK.	In 2025 zijn zowel de Triloog (overleg minister van BZK, onze CdK en Chef der Staatskanzlei Niedersachsen) als de 4+1-bijeenkomst (CdK's Noordoost-Nederland en minister-president van Nedersaksen) in Groningen georganiseerd met bestuurlijke deelname vanuit Nedersaksen (minister-president en staatssecretaris). De 4+1-bijeenkomst vond op 16 april plaats in combinatie met de viering van 80 jaar vrijheid in de Akerk. Bij de Triloog op 31 maart is afgesproken om de Samenwerkingsagenda 2020 te herzien. In 2025 is begonnen met het herzien van deze agenda, welke eind 2026 gereed moet zijn. In maart vond de Hydrogen Cross Border Conference plaats in Zuidbroek. In april werd de gezamenlijke ecologische strategie voor sediment management in de Eems-Dollard ondertekend door Groningen en Nedersaksen. Bovendien was de nieuwe Duitse ambassadeur meermaals in Groningen, onder andere voor een driedaagse kennismakingsreis in mei, met bezoeken bij de provincie, Groningen Seaports, Gasunie, Rijksuniversiteit Groningen, UMCG en het stationsgebied (thema Wunderline). In juni vond de Grenslandreis plaats, met bestuurders uit het hele noordelijke grensgebied. In oktober is een symposium over grensoverstijgende gezondheidszorg georganiseerd in de Martinikerk, met bijdragen van onze commissaris van de Koning, René Paas en EU-minister van Nedersaksen, Melanie Walter.

Bijdrage Verbonden partij aan beleidsdoel

Prestatie	Resultaat
N.v.t.