7. Openbaar bestuur

 
Het programma Openbaar bestuur heeft als doel:

Het programma bestaat uit de deelprogramma's:

1. Provinciale Staten
2. Overige bestuursorganen
3. Bestuurlijke samenwerking en toezicht
4. Communicatie

Provinciale Staten
In 2025 hebben Provinciale Staten in hun vergaderingen 51 Statenbesluiten genomen en in totaal zijn er 44 moties en 4 amendementen aangenomen. Praten met de Staten is in 2024 8 keer georganiseerd tijdens de Stateninformatiedagen. In 2025 hebben 30 personen ingesproken in een commissievergadering en 54 personen hebben deelgenomen aan het programma 'Gast van de Staten'. Voor het programma 'Statenlid in de klas' zijn 18 gastlessen verzorgd op scholen in de provincie Groningen in 2025.

Samenwerking en toezicht  

Financieel toezicht  
In 2025 zijn in het kader van het financieel toezicht geen gemeenten onder preventief toezicht geplaatst.  

Interbestuurlijk toezicht (IBT)  
In samenwerking met de partners is gewerkt aan actuele maatwerktoezichtsplannen (IBT). Het gaat daarbij om toezicht door Gedeputeerde Staten op de vijf domeinen Archief- en Informatiebeheer, Huisvesting vergunninghouders, Gebouwd erfgoed en Archeologie, Ruimtelijke ordening en Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) Omgevingswet bij de Groninger gemeenten. Daarnaast houden Gedeputeerde Staten toezicht op de waterschappen Hunze en Aa's en Noorderzijlvest op de twee domeinen Archief- en Informatiebeheer en VTH Omgevingswet.
In 2024 heeft prof. dr. Thomas Schillemans onderzocht hoe het maatwerktoezicht in de praktijk wordt ervaren. Zijn positieve bevindingen en aanbevelingen nemen we op in de actualisering van het beleid waar in 2025 aan gewerkt is. We verwachten het geactualiseerde beleid voor de zomer van 2026 te kunnen vaststellen. 

Kwaliteit Openbaar Bestuur en participatie 
In 2025 is structureel ingezet op de verbreding en verdieping van de samenwerking met gemeenten, de twee waterschappen, het Rijk en andere externe partners. In gezamenlijkheid geven wij verder vorm aan de kwaliteit van het openbaar bestuur. Er is onder meer uitvoering gegeven aan een overleg- en samenwerkingsstructuur met provincie, gemeenten en de twee waterschappen (de ‘Tafel van Groningen’) en aan kennisontwikkeling van het openbaar bestuur, zoals met de Werkdag Participatie en met de voorbereiding van de Groninger Bestuursconferentie 2026. Ook was er intensieve uitwisseling met de andere provincies.  

Er wordt permanent gewerkt aan het samenspel met inwoners. Beleid en instrumentarium, zoals het online-participatieplatform Stem van Provincie Groningen , zijn op orde. In 2025 is het platform met name gebruikt voor participatieprocessen voor Nij Begun. Er is een adviesfunctie voor de organisatie beschikbaar die ondersteunt bij het ontwerpen van participatieprocessen. Deze processen zijn op verzoek van Provinciale Staten zichtbaar gemaakt op de langetermijnagenda (LTA). Met de gezamenlijke overheden is in 2025 een start gemaakt met intensieve samenwerking en kennisuitwisseling rond het gebiedsgericht werken in wijken en dorpen, om zo de permanente dialoog met inwoners te voeren. In 2025 is ook een extra impuls gegeven aan de activiteiten en inzet rond jongerenparticipatie, door middel van het ontwikkelen en verspreiden van het Jongerenpakket op scholen, het aanbieden van diverse burgerschapsprogramma’s, het structureel begeleiden van de Jongerenadviesraad en het ondersteunen van door jongeren zelf geleide initiatieven. 

Ondermijning en weerbaar bestuur 
In 2025 was er extra aandacht voor het thema ondermijning en weerbaar bestuur. In april ondertekenden de provincie, de tien Groninger gemeenten en de waterschappen Hunze en Aa's en Noorderzijlvest de 'Groningse norm' en bijbehorend Uitvoeringsplan 2025-2026. Met dit document worden gezamenlijke en individuele ambities en acties geformuleerd voor de thema's:  

• bewustwording en organisatie; 
• Informatiehuishouding; 
• regelgeving, beleid en handhaving;  
• weerbare overheid; 
• voortgang en communicatie.  

Communicatie
2025 stond in het teken van bestendigen en doorontwikkelen. In samenwerking met de Groningse gemeenten, het Akkoord van Groningen en Nationaal Programma Groningen wordt gewerkt aan een gezamenlijke merkstrategie van en voor Groningen. In 2025 is een eerste wervingscampagne ‘Er gaat niets boven jou’ gepubliceerd. Daarnaast zijn stappen gezet de samenwerking en ondersteuning door de provincie voor langere termijn te bestendigen.
Aan het onderwerp toegankelijkheid van de provinciale websites en projectsites (uitvoering motie M065. Toegankelijkheid voor alle Groningers ) is het nodige werk verzet in 2025. In kaart is gebracht welke sites de provincie in beheer heeft en welke sites aan de toegankelijkheids- en veiligheidseisen voldoen. Dit vormt de basis voor een aanbesteding in 2026.
Ook is een analyse voor de vernieuwing voor het intranet (Gronet) in de maak. Een belangrijk intern informatiekanaal. Het intranet is onderdeel van het programma Groningse digitaliseringsstrategie.