Wat heeft het gekost?

Rente nazorg stortplaatsen

Het rendement op de uitzettingen voor de nazorgstortplaatsen blijft achter bij de ramingen in 2025 vanwege met name lager gerealiseerde beleggingsopbrengsten in het daarvoor beschikbare aandelenfonds. Het aandelenfonds bedraagt afgerond € 25 miljoen met een geraamd netto-rendement van 7,50% in 2025 en een gerealiseerd netto-rendement van 5,71%. Daardoor blijft de opbrengst afgerond € 0,45 miljoen achter bij de raming. De bate is verantwoord bij deelprogramma 8.2 Algemene dekkingsmiddelen. Deze opbrengst wordt gestort in de voorziening Nazorg stortplaatsen en baggerspeciedepots en heeft derhalve geen effect op het rekeningresultaat.

Verminder hinder, uitstoot, overlast

Tot en met 2025 werd de Hinderapp projectmatig gefinancierd. Bij de Begroting 2026 zijn er echter structurele middelen beschikbaar gesteld, waarmee de in 2025 resterende middelen vrij kunnen vallen ten gunste van het rekeningresultaat.

Asbestfonds (ovb)

De kosten voor asbestverwijdering worden, in combinatie met benodigde vernieuwing van een dak, in het kader van subsidieregeling Groot onderhoud en Restauratie Rijksmonumenten Groningen 2024 (GRRG) subsidiabel gesteld. Binnen GRRG geldt een separaat subsidieplafond van € 250.000 voor de werkzaamheden die vallen onder asbestverwijdering. Gedurende 2025 is hier geen aanspraak op gedaan, de verwachting is dat dit in 2026 wel het geval is. Hiertoe wordt de vereiste € 250.000 via bestemming van het rekeningresultaat overgeboekt naar 2026. Aanvullend was er € 123.000 beschikbaar voor een eventueel vervolg op een pilot met LTO Noord. De pilot had als doel om agrarische ondernemers in de provincie Groningen te stimuleren, adviseren en ondersteunen om hun bedrijf verder te verduurzamen in combinatie en in sommige gevallen met de sanering van het asbesthoudend dak. Eind 2025 is besloten deze pilot geen vervolg te geven, de € 123.000 valt vrij ten gunste van het rekeningresultaat.

Meerjarenprogramma Ondergrond en Bodem 2020-2025

De kosten voortkomend uit het Meerjarenprogramma Ondergrond en Bodem 2020-2025 zijn te laag geraamd. Dit bedrag wordt verrekend met de reserve Bodem en ondergrond.

Uitvoeringsprogramma Milieu incl. hinderapp

Wegens met name de benodigde inspanning om een uitvoering te geven aan de moties M061 en M075, alsmede de uitloop van de vaststelling van de Omgevingsvisie, is uitvoering van het milieuprogramma onder druk komen te staan waardoor er ruim € 200.000 minder is uitgegeven aan onderwerpen als onderzoek herijking geurbeleid, registratie van luchtemissies bij bedrijven, Schone Lucht Akkoord, onderzoek omgevingswaarden en milieugebruiksruimte, afwegingskader vergunningverlening, ZZS e.d. De in 2025 resterende middelen vallen vrij ten gunste van het rekeningresultaat.

Bodem - historische spoedopgave (SPUK)

Het overleg inzake onderzoek en/of sanering dat plaatsvindt met de desbetreffende eigenaren van de locaties met een historische verontreiniging, duren langer en zijn complexer van aard dan in eerste instantie werd gedacht. Dit proces vraagt meer tijd. In 2025 is hierdoor € 104.000 minder aan kosten gemaakt dan begroot, waardoor eenzelfde bedrag minder ten laste van de SPUK's omtrent bodemhistorische spoedopgaven is gebracht.

Onderzoek en plan van aanpak Asbest

Uit de pilot Verduurzaming agrarisch erf in combinatie met asbest is gebleken uit de evaluatie dat hoewel de pilot tot bewustwording leidde en enkele ondernemers tot actie aanzette, daadwerkelijke uitvoering uitblijft door hoge kosten, onzekere terugverdientijd en het ontbreken van subsidies. De conclusie is dat asbestsanering pas grootschalig op gang komt met substantiële financiële ondersteuning of een landelijk verbod. De benodigde middelen om asbest doelmatig aan te pakken liggen daarmee significant hoger dan de € 100.000 die hiervoor is gereserveerd. Hierop is besloten om geen vervolg te geven aan de provinciale uitrol van deze werkwijze. De niet meer benodigde middelen (€ 100.000) vallen vrij ten gunste van het rekeningresultaat.

Vergroten capaciteit milieuzaken (ovb)

In de Perspectiefnota 2026 zijn middelen vrijgemaakt voor motie M061. 'Vergroten capaciteit milieuzaken'. Voor de inzet van deze middelen is een plan van aanpak opgesteld. Een deel van deze middelen is beschikbaar gesteld voor het deel van de uitvoering van motie M061 wat bij Omgevingsdienst Groningen (ODG) plaatsvindt. Dit is onder andere bestemd voor de versnelling van de actualisatie van milieuzaken Omgevingswet en indirecte lozingen (bodembemonstering en analyse en actualisatie KRW). De niet bestede middelen (€ 356.900) worden via de bestemming van het rekeningresultaat overgeboekt naar 2026.

Vergroten capaciteit milieuzaken team Water (ovb)

In de Perspectiefnota 2026 zijn middelen vrijgemaakt voor motie M061 'Vergroten capaciteit milieuzaken'. Voor de inzet van deze middelen is een plan van aanpak opgesteld. Een deel van deze middelen wordt ingezet ten behoeve van de ambtelijke organisatie. Deze middelen zijn pas later in het jaar beschikbaar gekomen, de posities moesten nog worden bezet en de vaststelling van koersdocumenten is uitgelopen, waardoor er geen concrete stappen zijn gezet. De niet bestede middelen (€ 108.600) worden via de bestemming van het rekeningresultaat overgeboekt naar 2026.

Leges Omgevingswet omgevingsplan bouw- of milieubelastende activiteiten

De baten worden begroot op basis van het gemiddelde van de afgelopen jaren. Het aantal verleende vergunningen in 2025 lag hier iets boven, waardoor de legesinkomsten € 31.000 hoger uitvallen dan begroot. De hiermee samenhangende € 152.000 aan advieskosten worden meegenomen in de totstandkoming van de leges, maar deze kosten zijn niet opgenomen in de begroting waardoor er een afwijking is.

Versterking vergunningverlening maatwerk (DU)

In 2024 heeft Omgevingsdienst Groningen (ODG) de middelen ontvangen die het Rijk via een decentralisatie-uitkering aan ons beschikbaar heeft gesteld. Met deze middelen heeft ODG in relatie tot de personeelskrapte, prioritering en de door bedrijven verstrekte informatie ook de in 2025 uitgevoerde werkzaamheden ten behoeve van het versterken van de vergunningverlening omtrent maatwerk kunnen uitvoeren. Voor de komende jaren zal worden bezien hoe de in 2025 verkregen middelen worden ingezet. De niet bestede middelen worden verrekend met de reserve Overboeking kredieten.

Bouwstenenvisie circulaire economie en afval (ovb)

Als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt, de implementatie van een nieuw zaaksysteem en het prioriteren van werkzaamheden heeft Omgevingsdienst Groningen (ODG) hiervoor geen mensen kunnen vrijspelen. Als gevolg van motie M061 heeft ODG middelen gekregen om mensen te werven en hierdoor medewerkers welke in dienst zijn vrij te spelen om in 2026 aan de opgave voor Bouwstenenvisie Circulaire economie en afval te kunnen werken. De niet bestede middelen (€ 145.800) worden via de bestemming van het rekeningresultaat overgeboekt naar 2026.

Impuls Zeer Zorgwekkende Stoffen (ovb)

Als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt, de implementatie van een nieuw zaaksysteem en het prioriteren van werkzaamheden heeft Omgevingsdienst Groningen (ODG) hiervoor geen mensen kunnen vrijspelen. Als gevolg van motie M061 heeft ODG middelen gekregen om mensen te werven en hierdoor medewerkers welke in dienst zijn vrij te spelen om in 2026 aan de opgave van amendement A30. 'Impuls aanpakken van zeer zorgwekkende stoffen in 2025' te kunnen werken. De niet bestede middelen (€ 119.000) worden via de bestemming van het rekeningresultaat overgeboekt naar 2026.

Uitvoeringsagenda duurzaamheid

Het verkrijgen van het certificaat voor de CO2-prestatieladder in het derde en vierde kwartaal heeft extra inzet gevraagd als gevolg van vernieuwde inzichten van de nieuwe auditor. Onder andere daardoor is de uitvoering op andere onderdelen vertraagd (en daarmee lasten in 2025 lager). Daarnaast is het onderzoek naar de ketenemissies intern uitgevoerd in plaats van door een adviesbureau. De vervolgopdracht voor begeleiding bij het reduceren van de ketenemissies is gestart maar zal grotendeels in 2026 worden uitgevoerd.
Daarnaast zijn we in de tweede helft van het jaar flink aan de slag gegaan met het opstellen van het nieuwe uitvoeringsprogramma voor 2026-2027 wat extra tijd en inzet heeft gekost als gevolg van een vernieuwde samenstelling van het team en van het college. De kwalitatieve en kwantitatieve update van de SDG-monitor en de kosten die daarmee gepaard gaan zijn daarom doorgeschoven naar 2026. De in 2025 resterende middelen vallen vrij ten gunste van het rekeningresultaat.

Advisering dossier Nij Begun (deels SPUK)

De inhuurkosten personeel voor Nij Begun die hier zijn begroot zijn lager uitgevallen op dit algemene budget voor Nij Begun doordat inhuur voor de uitvoering rechtstreeks is toegerekend aan specfieke programma's uit Nij Begun. Hierdoor ontstaat een voordeel op de lasten waardoor er minder onttrokken wordt uit de specifieke uitkering van Maatregel 18 (extra budget personele en organisatiekosten decentrale overheden).

Agroprogramma Groningen (SPUK)

Bij de slotwijziging is de begroting voor deze specifieke uitkering al naar beneden bijgesteld op basis van de nog te verwachte beschikkingen die zouden worden verleend met een startdatum voor 31 december 2025. Er is echter gebleken dat in de laatste maand een aantal intrekkingen zijn geweest en dat daarnaast een aantal verleende beschikkingen een startdatum heeft in 2026 waardoor de lastneming eveneens in 2026 zal plaatsvinden. Gezien de gemiddelde hoogte van de beschikkingen ontstaat zodoende een aanzienlijke afwijking in de lastneming 2025 en verrekening met de SPUK (baten).

MKB-programma (SPUK)

Er zijn minder positieve subsidies beschikt dan dat wij verwacht hadden in onze initiële raming.

NPG Programmabureau - overhead en uitvoering (SPUK)

De afwijking op de uitvoering van het programmabureau NPG wordt voor € 350.000 veroorzaakt doordat de trainees per abuis dubbel zijn opgenomen in de begroting. Daarnaast was € 134.000 begroot voor de verhuizing van het programmabureau echter is dit in 2025 nog niet gerealiseerd. Deze lasten zullen in 2026 landen. De overige afwijking (€ 425.000) wordt veroorzaakt door een aantal kleinere verschillen. De baten laten eenzelfde afwijking zien omdat de lasten worden verrekend met de balans aangezien het hier een specifieke uitkering betreft.

We beschouwen het ontwikkelbudget als een totaal beschikbaar budget. Het is bedoeld voor opdrachten inzake voorbereidingen van projectaanvragen. Er zijn minder opdrachten verstrekt dan vooraf ingeschat.

Overig

Kapitaallasten

Gebiedsinvesteringen Net op Zee (SPUK)

In de begroting gingen we ervan uit dat de uitvoering van dit project bij SNN zou worden ondergebracht. Doordat we er met SNN financieel niet zijn uitgekomen is ervoor gekozen de werkzaamheden onder te brengen bij de drie deelnemende gemeenten en het geld over deze gemeenten te verdelen. Op basis van de ontvangen voortgangsrapportages van de gemeenten Schiermonnikoog en Eemsdelta is de lastneming 2025 lager dan in eerste op basis van de beschikkingen werd verwacht. Voor de gemeente Het Hogeland is een beschikking afgegeven in 2026 met deels een lagere lastneming in 2025.

Financiële regeling Warmtetransitieprojecten Groningen (SPUK)

Deze lasten zijn gerelateerd aan een in het verleden verstrekte projectsubsidie met een omvang groter dan € 750.000, zodoende dienen deze lasten in het jaar genomen te worden waarop zij betrekking hebben. Dit leidt tot een afwijking ten opzichte van onze begroting. Er is daardoor meer onttrokken aan de vooruitontvangen SPUK-middelen die als vooruitontvangen bedragen op de balans zijn geboekt.

NPG - H2Opper (SPUK)

Er is begin 2025 een subsidie verstrekt van € 1 miljoen waarvan € 859.000 begroot is voor 2025. Doordat de subsidie groter is dan € 750.000 worden voor de lastneming 2025 de werkelijke uitgaven van het project als last genomen is. De werkelijke last die in 2025 is genomen bedraagt € 368.000 waardoor € 491.000 resteert.

De uitvoering van de Isolatieaanpak Nij Begun (maatregel 29) verloopt in 2025 voortvarend. Het aantal aangevraagde isolatieplannen ligt boven verwachting. Om inwoners optimaal te kunnen ondersteunen, hebben de ondersteuners dit jaar extra kosten gemaakt om volledig operationeel te worden. Daarnaast bevindt de aanpak zich op onderdelen nog in ontwikkeling, waardoor regelmatig wordt bijgestuurd. Dit leidt tot aanvullende uitgaven voor communicatie en voor de doorontwikkeling van verschillende tools.

NPG - HEAVENN (SPUK)

Deze lasten zijn gerelateerd aan een in het verleden verstrekte projectsubsidie met een omvang groter dan € 750.000, zodoende dienen deze lasten in het jaar genomen te worden waarop zij betrekking hebben. Dit leidt tot een afwijking ten opzichte van onze begroting. Er is daardoor meer onttrokken aan de vooruitontvangen SPUK-middelen die als vooruitontvangen bedragen op de balans zijn geboekt.

Provinciaal energiebedrijf (ovb)

In juli 2024 is akkoord gegeven voor de oprichting van het multiteam Verkenning Regionaal Energiebedrijf, met bijbehorend programmaplan incl. begroting. Het programma Verkenning Regionaal Energiebedrijf bestaat uit drie sporen: Regionaal Warmtebedrijf, Eemswarmte Thuis en Opwek & Opslag. In die begroting zijn onder andere middelen opgenomen voor het onderzoek naar de warmtetransportleiding (inmiddels: Eemswarmte Thuis). Onder andere was voor Opwek & Opslag lange tijd geen menskracht beschikbaar, waardoor de planning is opgeschoven. Een deel van deze kosten (€ 130.000) dat gepland was voor 2025, schuift door naar 2026. Deze middelen worden via bestemming van het rekeningresultaat overgeboekt naar 2026.

Obstakelverlichting windturbines cofinanciering

De subsidieregeling voor het uitschakelen van obstakelverlichting met naderingsdetectie is in het vierde kwartaal van 2025 verlengd en heeft een looptijd tot eind 2026. Er is in 2025 minder gebruik van gemaakt dan verwacht, zodoende was het begrote budget (€ 305.000) niet volledig nodig. Naar verwachting zal dit wel in 2026 plaatsvinden. De niet bestede middelen zijn niet onttrokken aan de reserve Cofinancieringsfonds.

Ontzorgingsprogramma maatschappelijk vastgoed (SPUK)

Het Ontzorgingsprogramma maatschappelijk vastgoed loopt tot begin 2027. De intensiviteit van de ontzorgingstrajecten verschilt per doelgroep, met aan het ene uiterste de gemeenten met een omvangrijke vastgoedportefeuille en anderzijds dorpshuizen met veelal een enkel gebouw. Het is daardoor lastig in te schatten, hoeveel advies en coaching benodigd is. Het verschil aan de lasten kant komen voort uit extra vraag vanuit de ontzorgingstrajecten.

NPG - Subsidie Regionale Netwerkcongestie bedrijventerreinen

Begin 2025 is de NPG-regeling Netcongestie opengesteld en er is destijds een inschatting gemaakt van het verwachte bestedingsritme. In november 2025 hebben we de beschikbare middelen volledig doorgeschoven naar 2026 omdat we van SNN te horen kregen dat er geen subsidies in 2025 zouden worden beschikt. Er is voor deze subsidieregeling uiteindelijk in 2025 aan vijf projecten een subsidiebijdrage toegekend. Allen ten behoeve van het uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek. Hiervan is een klein deel aan subsidie verstrekt en is een deel uitvoeringskosten door SNN in rekening gebracht waardoor per saldo € 109.000 als last is verantwoord. Daarnaast waren ultimo 2025 nog drie aanvragen voor deze subsidieregeling in behandeling bij SNN en zijn twee aanvragen afgewezen. In 2026 verwachten we meer aanvragen, beoordelingen en beschikkingen en zal duidelijker naar voren komen hoe goed deze regeling loopt en of er eventueel aanpassingen nodig zijn aan de regeling.

Energiebesparing en duurzame energieproductie

Het verschil aan de batenkant komt primair voort uit werkzaamheden die worden verricht in het kader van het Warmte Transitie Centrum Groningen (WTCG) individuele gemeenten. Deze kosten worden doorbelast aan deze individuele gemeenten. Gezien het flexibele karakter van de werkzaamheden laten deze zich lastig begroten. Het verschil aan de lastenkant komen voort uit de collegewisselingen die afgelopen jaar hebben plaatsgevonden.

Opgave Klimaat en Energie (ovb)

Het Programma Aansluiting Wind Op Zee (PAWOZ) is een complex rijksprogramma dat vertraagd is. Het ontwerp beleidsprogramma, inclusief onderliggende onderzoeken is later opgeleverd dan verwacht. Volgend op PAWOZ is inmiddels een projectprocedure gestart voor aansluiting van het windpark Doordewind en wordt ook de zogeheten tunnelvariant nader onderzocht voor toekomstige aanlandingen. De provincie is bij beide trajecten aangehaakt en daarvoor zullen in 2026 ook kosten worden gemaakt. De niet bestede middelen worden via bestemming van het rekeningresultaat overgeboekt naar 2026.

Overig