Verschillenanalyse op deelprogrammaniveau
(x € 1.000) | Lasten | Baten | Reserve | ||
|---|---|---|---|---|---|
Natuur en landschap | 14.738 | 1.309 | -11.335 | ||
Natuurnetwerk Groningen | 3.812 | 3.231 | -7.043 | ||
Door de aanhoudende druk op de grondmarkt, stijgende grondprijzen en de beperkte mogelijkheden voor verplaatsing van agrarische bedrijven en kavelruilen is het realiseren van de gestelde verwervingsdoelen binnen het NNN moeizaam. Onduidelijkheid over toekomstig (integraal) rijksbeleid (stikstof, PAS-melders) maakt de samenwerking met grondeigenaren in sommige gevallen complex, wat heeft geleid tot vertraging in de inrichting. De combinatie van stikstofbeperkingen en het ontbreken van passende verplaatsingsmogelijkheden heeft geleid tot een beperkte grondbeschikbaarheid, waardoor realisatie van de doelstellingen in 2025 vertraging heeft opgelopen. Voor de baten geldt dat we in 2025 eenmalig kosten voor afwaardering van reeds aangekochte gronden ten laste hebben kunnen brengen van het Uitvoeringsprogramma Natuur (SPUK). Het saldo wordt verrekend met de reserve PLG. | |||||
Uitvoeringsprogramma Natuur (SPUK) | 593 | -593 | 0 | ||
De regeling Specifieke uitkering Programma Natuur (SPUK Natuur) fase 1 is door het Rijk verlengd tot en met 2026. Omdat de subsidieaanvragen en bestedingen van derden trager loopt dan verwacht, is in 2025 in totaal € 593.000 minder besteed dan begroot. | |||||
Stikstof/biodiversiteit | 1.047 | 0 | 0 | ||
De uitgaven op het gebied van stikstof/biodiversiteit vallen € 1,05 miljoen lager uit dan begroot. Het budget is (grotendeels) beschikbaar gesteld als cofinanciering van rijksprogramma's. Het ontbreken van rijkskaders en -programma's is een gemis voor de uitvoering van grotere maatregelen in de provincie. Waar mogelijk zijn we wel gestart met pilots en ontwikkelen we samen met gebiedspartners een lerende aanpak van waaruit we kunnen opschalen. Daarnaast proberen we, waar mogelijk, bij de projecten die we uitvoeren de kosten ten laste te brengen van de door het Rijk beschikbaar gestelde SPUK's op het gebied van de stikstofmaatregelen. De niet bestede middelen vallen vrij ten gunste van het rekeningresultaat. | |||||
Bos en Hout | 853 | 0 | -853 | ||
Het uitvoeringsprogramma Bos en Hout is een meerjarig programma om bos en houtachtige structuren aan te leggen. De onderhandelingen inzake grondaankoop en ook de realisatie van bos is een proces dat zich over meerdere financiële boekjaren uitstrekt. In 2025 was de verwachting dat een aantal projecten tot uitvoering zouden komen. Als gevolg van vertraging in de vergunningverlening, aanvullende onderzoeksinspanningen en de beperkte periode waarin beplanting kan worden aangebracht is dat echter niet meer gelukt in 2025. Uitvoering zal plaatsvinden in de eerste helft 2026. De niet bestede middelen van in totaal € 853.000 blijven beschikbaar voor Bos en Hout en zullen worden verrekend met de reserve PLG. | |||||
Landschapscompensatie | 662 | -388 | -274 | ||
De uitvoering van projecten in 2025 van gemeenten heeft vertraging opgelopen, waardoor de begrote uitgaven lager zijn uitgevallen. Hierdoor is ook minder gedeclareerd bij TenneT. Als gevolg hiervan is ook de cofinanciering vanuit de provincie voor landschapscompensatie lager (€ 274.000) uitgevallen dan begroot. Het saldo van de cofinanciering provincie wordt verrekend met de reserve PLG. | |||||
Beheer en onderhoud Dubbele Dijk (ovb) | 720 | 0 | 0 | ||
Momenteel zijn er nog geen lasten gerealiseerd voor het onderhoud met betrekking tot de Dubbele Dijk. Dit komt omdat het project nog niet is afgerond en hierdoor het onderhoud nog niet is opgestart. De niet bestede middelen (€ 719.500) worden via bestemming van het rekeningresultaat overgeboekt naar 2026. | |||||
Landelijk Aanvalsplan Grutto (ovb) | 101 | 0 | 0 | ||
Het Aanvalsplan Grutto is opgestart ter verbetering van het leefgebied van de weidevogels in de periode 2023-2026. Aan het Collectief Groningen West is in 2023 een subsidie verleend van afgerond € 1,7 miljoen. Op basis van de voortgangsrapportage 2025 wordt een deel (€ 101.200) van deze afgegeven projectsubsidie aan het Collectief Groningen West later uitgevoerd. Deze niet bestede middelen worden via bestemming van het rekeningresultaat overgeboekt naar 2026. | |||||
Afwaarderen installaties en opstal NPLG | 400 | 0 | -400 | ||
Eind 2022 is het investeringskrediet Natuur verhoogd met € 100 miljoen behoeve van de Transitie Landelijk Gebied in het kader van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). Hierbij is voor het afwaarderen installaties en opstallen maximaal € 5 miljoen beschikbaar gesteld, ten laste van de reserve PLG. In 2025 is hiervan geen gebruik gemaakt terwijl bij de begroting werd uitgegaan van € 400.000. Het saldo wordt verrekend met de reserve PLG. | |||||
Vissen voor verbinding | 387 | -314 | -72 | ||
De uitvoering en financiële afwikkeling van het project Vissen voor verbinding loopt trager dan verwacht. Dit heeft onder andere te maken met de aanpassing in de Cleveringsluizen die het mogelijk moet maken om de sluizen voor vissen passeerbaar te maken. Door de complexiteit van deze opgave duurt het langer dan verwacht. Het saldo wordt verrekend met de reserve PLG. | |||||
Natura2000 realisatie en beheer | 394 | 0 | -394 | ||
In 2025 is er sprake van onderuitputting op het budget van Natura2000 van in totaal € 394.000. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat we de mogelijkheid hadden om de kosten voor geplande onderzoeken in de Natura2000-gebieden met middelen van het rijk te financieren. Deze kosten worden gedekt uit de SPUK’s voor de versnellingsmaatregelen voor natuurherstel die het rijk heeft beschikt voor de programma’s Toekomst Landelijk gebied en het Programma Natuur. Het positieve saldo van € 394.000 wordt verrekend met de reserve PLG. | |||||
Soortenbeleid | 339 | 0 | -339 | ||
De kosten vallen in totaal in 2025 € 339.000 lager uit. Voornaamste oorzaak is dat de subsidieregeling Exotenbeheer in 2025 nog niet operationeel was. Deze subsidieregeling is een uitwerking van het plan van aanpak Exotenbeheer dat in mei 2025 door uw Staten is vastgesteld. De verwachting is dat de subsidieregeling in het voorjaar van 2026 zal worden opengesteld. Het saldo wordt verrekend met de reserve PLG. | |||||
Natuurinclusieve na-isolatie (DU) | 304 | 0 | -304 | ||
De provincie heeft de nieuwe werkwijze voor natuurvriendelijk isoleren omarmd, de kosten van de nieuwe aanpak zijn in 2025 gaan lopen. Hiertoe zijn zowel een specifieke uitkering als deze decentralisatie-uitkering (DU) beschikbaar. Aangezien de DU breder inzetbaar is en geen vervaldatum kent is ervoor gekozen om de kosten eerst ten laste van de SPUK te brengen. De niet bestede middelen worden verrekend met de reserve Overboeking kredieten. | |||||
Biodiversiteit | 200 | 0 | -200 | ||
Er zijn in 2025 minder en vooral kleinschalige subsidieaanvragen binnengekomen dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. Het resterende saldo van € 200.000 wordt verrekend met de reserve PLG. | |||||
PMF compartiment B: Natuurontwikkeling | 174 | 0 | -174 | ||
Besluitvorming over aantal projecten heeft meer tijd in beslag genomen dan verwacht, waardoor de bestedingen in 2025 zijn achtergebleven. Het saldo wordt verrekend met de reserve Provinciale Meefinanciering. | |||||
Verbinden natuur | 34 | 259 | -293 | ||
We reserveren een bedrag voor afkoop en beheer van faunapassages. Afwikkeling van twee reeds geplaatste grote faunapassages onder de A7 en A28 hebben geleid tot extra eenmalige baten in 2025. Het saldo wordt verrekend met de reserve PLG. | |||||
Uitvoeringskosten RVO en SNN EU POP3 | -156 | 96 | 60 | ||
Betreft de uitvoeringskosten voor Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) en Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO); zij doen werkzaamheden voor de provincie. RVO is de enige organisatie in Nederland die EU-beschikkingen afgeeft. De totale uitvoeringskosten (op basis van de werkelijke uren) waren in 2025 hoger dan begroot. Het saldo wordt verrekend met de reserve PLG. | |||||
PAS-melders (SPUK) | -121 | 121 | 0 | ||
In 2025 zijn meer kosten (€ 121.000) gemaakt voor externe ondersteuning omdat we de keuze hebben gemaakt om alle PAS-melders te bezoeken om hun specifieke bedrijfssituatie te bespreken. De beoogde subsidieregeling maakt het agrarische ondernemers mogelijk om via innovatieve technieken de hoeveel stikstofemissie van hun bedrijven te reduceren. Door de Rendac-uitspraak was het in 2025 niet mogelijk om hiervan gebruik te maken. | |||||
Groenblauwe dooradering | 250 | -100 | 0 | ||
Bij de Perspectiefnota 2026 hebben uw Staten extra middelen beschikbaar gesteld (voor 2025 € 250.000) voor de groenblauwe dooradering. (Dit is bij de Begroting 2026 structureel gemaakt.) Aangezien de extra middelen pas in het tweede halfjaar beschikbaar zijn gekomen, is het niet meer gelukt deze op een goede manier weg te zetten. In 2026 zal het structurele budget worden benut voor de verdere uitvoering van de groenblauwe dooradering. De per saldo niet bestede middelen vallen vrij ten gunste van het rekeningresultaat. | |||||
PMF compartiment B: Waddengebied | 160 | 0 | -160 | ||
Besluitvorming over aantal projecten heeft meer tijd in beslag genomen dan verwacht, waardoor de bestedingen in 2025 zijn achtergebleven. De niet bestede middelen worden verrekend met de reserve Provinciale Meefinanciering (PMF). | |||||
Meerjarig programma ED2050 (DU) | 305 | 0 | -305 | ||
De uitgaven voor het programma ED2050 zijn afgelopen jaar bekostigd uit het budget Programmamanagement ED2050 en de nog resterende middelen van de specifieke uitkering (SPUK) van het Rijk. In 2026 worden naar verwachting de middelen van de decentralisatie-uitkering alsnog benut. De beschikbare middelen zijn benodigd voor de dekking van de meerjarenbegroting voor het programma ED2050 en worden verrekend met de reserve Overboeking kredieten. | |||||
Waterlands | 273 | -273 | 0 | ||
Waterlands is een groot, door de EU gefinancieerd, vijfjarig project (2021-2026) gericht op het herstel van Europese draslanden met de Eems-Dollard als één van de hoofdlocaties. Voor een aantal onderdelen zijn we afhankelijk van de voortgang van de (langlopende) projecten zoals de Dubbele Dijk en verbetering van de Marconi-kwelder en zijn we deels afhankelijk van de planning van andere partijen. Hierdoor lopen de uitgaven (en dekking) niet helemaal synchroon met verdeling van de middelen over de jaren. Dit is niet bijgesteld bij de Najaarsmonitor 2025. | |||||
Cofinanciering Vitale Kust/IKW | 356 | 0 | -356 | ||
Voor een aantal grote gebiedsontwikkelingen en samenwerkingsverbanden (IKW) zijn een aantal grote reserveringen opgenomen die drukken op dit budget. Aangezien deze reserveringen drukken op het budget over meerdere jaren zijn we terughoudend met het toekennen van de middelen. De niet bestede middelen worden verrekend met de reserve Cofinancieringsfonds. | |||||
NPG - Werelderfgoedcentrum Waddenzee (SPUK) | 624 | -624 | 0 | ||
In 2024 hadden we € 779.000 meer uitgegeven dan was begroot waardoor de nog resterende middelen eind 2024 lager waren. Doordat de begroting 2025 niet is aangepast op de nog resterende middelen ontstaat een afwijking die het gevolg is van het niet bijstellen van de begroting 2025. | |||||
Leges Omgevingswet Natuurbescherming | -6 | -148 | 0 | ||
De baten worden begroot op basis van het gemiddelde van de afgelopen jaren. De introductie van de Omgevingswet heeft onzekerheid geïntroduceerd omtrent de omvang van de legesinkomsten, vandaar dat dezelfde begrotingswijze als voorgaande jaren is gehanteerd. Voor 2025 is gebleken dat de leges inzake de Wet natuurbescherming € 147.000 lager zijn uitgevallen dan begroot. Onderzocht wordt in welke mate dit een structureel effect betreft. | |||||
Overig | 459 | -16 | -228 | ||
Apparaatskosten | 2.574 | 58 | 0 | ||
Landbouw | 508 | 2.632 | -1.570 | ||
Regiodeal Natuurinclusieve landbouw | -947 | 1.544 | 0 | ||
De Regiodeal Natuurinclusieve Landbouw liep tot eind 2024. Echter waren nog niet alle projecten afgerond en zijn een aantal doorgeschoven naar 2025. Hiervoor zijn ook de DU-middelen van de regiodeal overgeboekt naar 2025, aangezien de eindafrekening nog niet plaats kon vinden. Niet alle middelen zijn besteed en er zijn geen nieuwe projecten meer gestart, waardoor de lasten op totaalniveau lager zijn dan begroot. We laten hier een overschrijding van de lasten zien, aangezien de beschikbare middelen begroot waren op de DU-kredieten, maar de realisatie niet is geboekt op deze kredieten. Met dekking vanuit de provincies Drenthe en Fryslân is in de begroting geen rekening gehouden gezien de oorspronkelijke afronding in 2024. Hierdoor zijn de baten € 1,5 miljoen hoger uitgevallen dan begroot. De eindafrekening van de regiodeal vindt begin 2026 plaats. De resterende middelen (€ 597.000, deel Groningen) vallen vrij ten gunste van het rekeningresultaat. | |||||
Regiodeal Natuurinclusieve landbouw (DU) | 2.139 | 0 | -2.139 | ||
De Regiodeal Natuurinclusieve Landbouw liep tot eind 2024. Echter waren nog niet alle projecten afgerond en zijn een aantal doorgeschoven naar 2025. Hiervoor zijn ook de middelen van de regiodeal overgeboekt naar 2025, aangezien de eindafrekening nog niet plaats kon vinden. Niet alle middelen zijn besteed en er zijn geen nieuwe projecten meer gestart, waardoor de lasten lager zijn dan begroot. De eindafrekening van de regiodeal vindt begin 2026 plaats. De niet bestede middelen zijn niet onttrokken aan de reserve Overboeking kredieten. | |||||
Verduurzaming en innovatie landbouw | 788 | 0 | 0 | ||
Vanwege het late moment van vaststellen van het Landbouwprogramma en het feit dat de bezetting nog niet op volle sterkte is, zijn we er niet in geslaagd alle activiteiten voor 2025 uit te voeren. Hierdoor is besteding van de budgetten 2025 achtergebleven. | |||||
PMF compartiment B: Landbouw | -569 | 0 | 569 | ||
Er zijn meer cofinancieringsverzoeken ingediend dan verwacht, waardoor de lasten hoger zijn dan begroot. Het saldo wordt verrekend met de reserve Provinciale Meefinanciering. | |||||
Innovatieve kwaliteitssprongen | 190 | 0 | 0 | ||
Vanwege het late moment van vaststellen van het Landbouwprogramma en het feit dat de bezetting nog niet op volle sterkte is, zijn we er niet in geslaagd alle activiteiten voor 2025 uit te voeren. Hierdoor is besteding van het budget in 2025 achtergebleven en valt het restant vrij ten gunste van het rekeningresultaat. | |||||
Route Landbouw (SPUK) | -1.142 | 1.142 | 0 | ||
Het betreft hier middelen die door de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe zijn aangevraagd en eind 2022 beschikt zijn door het toenmalige ministerie van LNV ter ondersteuning van de landbouwsector bij de processen rondom NPLG. Gaandeweg 2025 hebben we een inschatting gemaakt voor de totale realisatie in 2025, daarna zijn er nog meer subsidies verstrekt dan verwacht waardoor meer is gerealiseerd dan begroot. Daarnaast wordt een deel van de middelen beschikt door de provincie Drenthe en Friesland, waardoor we pas na afloop van het jaar de exacte realisatie in beeld hebben en het lastig is accuraat te begroten. De baten laten eenzelfde afwijking zien, omdat de lasten worden verrekend met SPUK-middelen. | |||||
Overig | 57 | -54 | 0 | ||
Apparaatskosten | -8 | 0 | 0 | ||
Totaal verschillen programma | 15.246 | 3.941 | -12.905 | ||