Wat heeft het gekost?

GREX Gebiedsontwikkeling Oostpolder

De GREX (grondexploitatie) Oostpolder is in september 2025 door uw Staten vastgesteld. De fasering van bestedingen over de projectperiode valt echter anders uit dan ingeschat in de grondexploitatie. Dit betekent dat € 30,6 miljoen van de lasten die in de grondexploitatie in de jaarschijf 2025 waren opgenomen, in latere jaren worden gerealiseerd. De lagere lasten hebben ook effect op de mutatie onderhanden werk. Deze mutatie (baten) zal ook met € 30,6 miljoen afnemen waardoor het effect budgettair neutraal is voor 2025. In de Statenbrief bij de Slotwijziging 2025 hebben wij uw Staten al geïnformeerd over het verwachte verschil. Ten opzichte van de inschatting die destijds is gemaakt (verschil van ca. € 32 miljoen) is het daadwerkelijke verschil lager uitgevallen.

Overige gebiedsontwikkelingen (ovb)

Bij de Kadernota 2020-2024 zijn middelen beschikbaar gesteld voor het doen van een eerste verkenning over nut en noodzaak wat betreft een eventuele uitbreiding van industrieterreinen voor grootschalige, duurzame industrie en een eventuele vervolgfase. Voor Delfzijl, Matsloot en Groningen-West wordt dit in 2026 voortgezet. Wij trekken hierin samen op met gemeenten. De resterende middelen worden via bestemming van het rekeningresultaat overgeboekt naar 2026.

GREX Blauwestad

Het saldo van de kosten en opbrengsten van de jaarlijkse grondexploitatie (GREX) Blauwestad leidt tot een mutatie op de voorraad grond op de balans. In de Grondexploitatie 2025 gingen we er nog vanuit dat dit zou leiden tot een toename van de voorraad grond van € 3,3 miljoen (kosten hoger dan opbrengsten). Als gevolg van lagere kosten van ca. € 2,5 miljoen doordat infrawerkzaamheden in het woongebied Het Wold nog zijn uitgesteld en doordat de kavelverkoop hoger dan het geprognosticeerde aantal lag - resulterend in een hogere opbrengst van € 1,3 miljoen - heeft dit geleid tot een afname van de voorraad grond van € 0,5 miljoen (opbrengsten hoger dan kosten). Deze mutaties lopen resultaatneutraal via de lasten en baten van dit deelprogramma. Op basis van de door uw Staten vastgestelde Grondexploitatie 2026, geactualiseerd op basis van bovenstaande mutaties en de looptijd van 20 jaar, valt een bedrag van ca. € 1,1 miljoen vrij vanuit de voorziening. Deze vrijval is conform afspraak weer toegevoegd aan de reserve Compensatie dividend Essent.

Defensie

Bij de Perspectiefnota 2026 zijn middelen beschikbaar gesteld (€ 450.000) voor onder andere ambtelijke inzet om de provinciale belangen te borgen in verband met de activiteiten van defensie in onze provincie. Hierbij is rekening gehouden dat deze kosten zouden worden gedekt uit een rijksbijdrage. Bij de Najaarsmonitor 2025 zijn de begrote lasten bijgesteld naar € 250.000. Een bijdrage vanuit het Rijk werd niet meer verwacht. De lasten en baten die bij de perspectiefnota waren begroot zijn hierbij abusievelijk niet gecorrigeerd.
Van de begrote € 250.000 is door het multiteam ca. € 28.000 besteed. Deze middelen zijn primair ingezet als opstartkosten, waaronder de organisatie van bijeenkomsten voor het bedrijfsleven en de facilitering van diverse bestuurlijke en ambtelijke overleggen. Hiervan resteert daarom nog een bedrag van € 221.700 dat vrijvalt ten gunste van het rekeningresultaat.

Flexpool woningbouwplannen (ovb)

Voor de flexpoolregeling derde tranche was voor 2025 € 1 miljoen beschikbaar en eind 2025 gingen we er nog vanuit dat deze provinciale middelen in 2025 besteed zouden worden. Daadwerkelijk is € 654.700 in 2025 verleend en ten laste gebracht van 2025. De niet bestede middelen (€ 345.200) worden via bestemming van het rekeningresultaat overgeboekt naar 2026.

NOVEX-gebied Groningen - Masterplan Zeehavens

De beschikbare middelen met een einddatum zijn als eerste ingezet waardoor dit budget zonder einddatum als laatste wordt aangesproken. De activiteiten waarvoor we deze middelen inzetten zijn doorgeschoven naar 2026 en verder.

Onderzoek en kennisvergaring Ruimtelijke Ordening (RO)

Van de begrote kosten van € 237.000 voor onderzoek en kennisvergaring RO is daadwerkelijk afgerond € 126.000 besteed. Belangrijkste oorzaak van het verschil is dat een opdracht voor 'Kwaliteitskader Wonen in het Buitengebied', dat voor eind 2025 gepland stond, nu in 2026 wordt uitgevoerd. Het restant valt vrij ten gunste van het rekeningsresultaat.

Regio Deal Regiocentra Groningen vijfde tranche (SPUK)

Bij de Najaarsmonitor 2025 gingen we nog uit van een totale besteding van € 2.710.000. In werkelijkheid is € 2.602.000 verleend aan gemeenten. Het restant van de rijksmiddelen van € 108.000 blijft beschikbaar voor uitvoering van de Regio Deal Regiocentra Groningen vijfde tranche. (Zie ook toelichting bij ‘Masterplan Regiodeal’ in deelprogramma 6.4 Versterking leefbaarheid.)

Omgevingsvisie nieuw (ovb)

Voor de Omgevingsvisie is een projectbudget beschikbaar gesteld. Aangezien de afronding en vaststelling in uw Staten is uitgesteld naar 2026 is ook een deel van het projectbudget in 2025 nog niet aangewend. De kosten voor vormgeving, productie en publicatie van het product als mede de kosten voor de organisatie van bijeenkomsten voor bestuurders en maatschappelijke organisatie zullen in 2026 worden gemaakt. De resterende middelen (€ 108.000) worden via bestemming van het rekeningresultaat overgeboekt naar 2026.

Omgevingsverordening

Vanwege de Omgevingswet zijn de voorschriften, het proces en de werkwijze voor de Omgevingsverordening gewijzigd en moet worden voldaan aan vereisten met betrekking tot participatie, digitalisering, uitvoering van MER-beoordelingen en indien van toepassing het opleveren van een planMER. De daadwerkelijke kosten zijn lager uitgevallen dan begroot met name ook door het niet hoeven opleveren van een planMER in 2025. Het restant valt vrij ten gunste van het rekeningresultaat.

Overig

Apparaatskosten

Klimaatadaptatie (aanpak verdroging)

Gemeenten kunnen een subsidie aanvragen om het vergroenen van particuliere percelen te stimuleren. Minder gemeenten hebben in 2025 een subsidie aangevraagd dan verwacht en ook de omvang van de aangevraagde bedragen ligt lager. De subsidieregeling loopt door in 2026, daar zijn ook middelen voor beschikbaar. De in 2025 resterende middelen vallen vrij ten gunste van het rekeningresultaat.

Investeringen klimaatadaptatie/klimaatcrisis

Er is een subsidie van € 300.000 verstrekt voor het nemen van klimaatadaptieve maatregelen. De werkzaamheden zouden initieel in 2025 starten, dit blijkt echter vertraagd te zijn tot 2026. De niet bestede middelen 2025 zijn niet onttrokken aan de reserve Cofinancieringsfonds en blijven beschikbaar voor deze subsidie in 2026.

Programma Veenoxidatie

Bij de Begroting 2026 hebben uw Staten, naast de beschikbare rijksmiddelen, structureel extra geld beschikbaar gesteld voor het programma Veenoxidatie. Voor 2025 was dit een bedrag van € 200.000, dat oploopt naar € 300.000 in de komende jaren. Aangezien de extra middelen pas in het vierde kwartaal beschikbaar zijn gekomen, is het niet meer gelukt deze op een goede manier weg te zetten. In 2026 zal dit structurele budget worden benut voor gebiedsprocessen, pilots, ontwikkelen van verdienmodellen, innovatie, duurzaam grondgebruik en transitie. Dit leidt tot een lagere onttrekking (€ 11.000) aan de reserve Cofinancieringsfonds. De resterende middelen (€ 200.000) vallen vrij ten gunste van het rekeningresultaat.

Geohydrologisch onderzoek grondwater

De overschrijding van dit budget is primair veroorzaakt door het laten opstellen van het plan-MER voor de Aanvullende Strategische Voorraden voor Drinkwater, inclusief Passende Beoordeling. De overschrijding wordt verrekend met de voorziening Grondwaterheffing.

KRW-doelstellingen (ovb)

Met het oog op de in 2027 te behalen doelen zijn wij in de loop van 2025 gestart met een impulsproject. De koersbepaling hiervan nam meer tijd in beslag dan vooraf was voorzien, waardoor de uitvoering van de taken voortkomend uit het impulsproject later start dan verwacht. Een deel van de niet bestede middelen (€ 240.500) wordt via de bestemming van het rekeningresultaat overgeboekt naar 2026, de resterende € 182.500 valt vrij ten gunste van het rekeningresultaat.

Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW) 2

De begrote baten en lasten zijn gerelateerd aan een in het verleden verstrekte projectsubsidie met een omvang groter dan € 750.000, zodoende dienen deze baten en lasten in het jaar genomen te worden waarop zij betrekking hebben. Op basis van de ontvangen voortgangsrapportage vallen de lasten, en de daaraan gerelateerde baten, van deze projectsubsidie lager uit. Daarnaast zijn er in 2025 nog twee subsidies verstrekt welke niet voorzien waren bij het opstellen van de Najaarsmonitor 2025. Dit resulteert in een kleine afwijking in de lasten omdat de begrote projectsubsidie voor 2025 lager is uitgevallen.
Het saldo is verrekend met de middelen die hiertoe beschikbaar zijn in de reserve PLG.