VTH ENERGIEBESPARING TOEZICHT | |
|---|
- Door ODG wordt toegezien op de uitvoering van energierapporten en uitvoeringsplannen van provinciale bedrijven waarin is aangegeven op welke manier zij gaan voldoen aan BBT (best beschikbare technieken). Het gaat hierbij om maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder.
| - Er zijn 102 provinciale locaties van bedrijven die moeten voldoen aan de energiebesparingsplicht. Hiervan zijn 60 informatieplichtig (IPEB) en 42 onderzoeksplichtige (OPEB: verbruik meer dan 10.000.000 kWh elektriciteit of 170.000 m³ gas). In de periode januari-november 2025 zijn 25 rapportages (van grotendeels onderzoeksplichtige locaties) beoordeeld. Rapporten inzake 24 overige locaties volgen nog, hiervan zijn door de toezichthouders van ODG in 2025 controles uitgevoerd, of worden nog uitgevoerd in 2026. Hiervan zijn nog geen resultaten, vanwege ontbreken van data en de overstap naar een nieuw zaaksysteem.
|
|---|
ASBESTSANERING DAKEN | |
|---|
- Bekijken op welke wijze verduurzaming van agrarische daken kan worden gerealiseerd, waarbij ook nadrukkelijk aandacht is voor de daken met asbest.
| - In 2025 heeft er geen actualisatie van de asbestsignaleringskaarten plaatsgevonden. De volgende actualisatie staat gepland voor 2026.
- Het project Verduurzaming Agrarisch Erf Groningen in combinatie met asbest is medio 2025 afgerond. Hoewel de pilot heeft geleid tot bewustwording en enkele ondernemers tot actie heeft aangezet, blijft daadwerkelijke uitvoering uit vanwege hoge kosten, een onzekere terugverdientijd en het ontbreken van subsidies. De conclusie is dat asbestsanering pas grootschalig op gang komt bij substantiële financiële ondersteuning of een landelijk verbod. Daarom wordt de pilot niet voortgezet of uitgebreid naar andere gemeenten. Dit is afgestemd met uw Staten.
|
|---|
- Met LTO Noord naar aanleiding van een soortgelijk onderzoek in de provincie Drenthe nagaan of dit voor de provincie Groningen ook haalbaar is.
| - De subsidieregeling Groot Onderhoud en Restauratie Rijksmonumenten (GRRG) is per 1 januari 2025 uitgebreid met een subsidie voor de verwijdering van asbesthoudende dakbedekking. Hierdoor kan, ook wanneer er nog geen technische noodzaak is om het asbestdak te verwijderen, toch subsidie worden verleend voor het aanbrengen van nieuwe niet monumentale dakbedekking. Daarbij wel met de voorwaarde dat er verder ook restauratiewerkzaamheden en/of groot onderhoud aan het pand plaatsvinden en dat er een omgevingsvergunning is verleend voor de werkzaamheden, waaronder de vervanging van de dakbedekking. Ondanks dat er tot nu toe niet veel van gebruik gemaakt is, blijft de jaarlijkse subsidie in stand. Er zijn afspraken gemaakt om enkele jaren te kijken of het mogelijk maken om restauratie of groot onderhoud van rijksmonumenten te combineren met het verwijderen van asbesthoudende dakbedekking een goede koppelkans is. Intussen is er tweemaal subsidie voor aangevraagd en er is vooroverleg over een project waar de eigenaar graag zijn asbestdak wil laten verwijderen. Na deze periode zal de regeling GRRG met asbest worden geëvalueerd.
|
|---|
MILIEU
Uitvoering milieuprogramma | |
|---|
| |
|---|
Resultaat 2025 | Resultaat 2025 |
|---|
- Uitvoeren innovatieproject(en) die bijdragen aan objectief en gedragen beeld van milieukwaliteit en hinder, waarbij samenwerking met omgeving centraal staat.
| - We hebben de Hinderapp verder uitgebreid naar de gemeente Groningen, waarmee zeven van de tien gemeenten deelnemer zijn. Tot op heden zijn de gemeentes Stadskanaal, Westerwolde en Veendam nog niet aangesloten. De Hinderapp is in 2025 geëvalueerd. We hebben besloten door te gaan met de Hinderapp in de bestaande variant en ODG structureel de opdracht te geven voor het onderhoud en beheer van de Hinderapp. In 2025 is een extra meetstation in Baamsum geplaatst. Uw Staten hebben bij de vaststelling van de begroting besloten de middelen voor de Hinderapp structureel te begroten. Daarnaast hebben we een innovatieve methode/tool ontwikkeld voor milieugebruiksruimte. We hebben een dashboard ontwikkeld om de milieugebruiksruimte visueel in beeld te kunnen brengen. Hiermee is de beschikbare milieugebruiksruimte op de vijf in de ontwerp-Omgevingsvisie beoogde XXL-bedrijventerreinen op hoofdlijnen in beeld gebracht.
|
|---|
- Ontwikkeling Omgevingswaarden voor luchtkwaliteit.
| - Er is in 2024 onderzoek gedaan naar de kansrijkheid van het instrument omgevingswaarden voor een aantal thema's waaronder luchtkwaliteit. Ook is in 2024 en 2025 onderzoek gedaan naar de beschikbare milieugebruiksruimte in de provincie en hoe we hierop kunnen sturen. De uitkomsten van deze onderzoeken zijn of worden meegenomen in de doorwerking van de Omgevingsvisie naar de verordening en (gebieds)programma's. In 2025 is gestart met de verkenning naar de meerwaarde van een omgevingswaarde voor lucht.
|
|---|
Resultaat 2025-2027 | Resultaat 2025-2027 |
|---|
- Doorontwikkeling monitoring milieukwaliteit en gezondheid.
| - We zijn al langere tijd bezig met de ontwikkeling van nieuwe indicatoren voor Omgevingsveiligheid, Afval en Circulaire Economie en Lucht-Gezondheidswinst Schone Lucht Akkoord. De voorbereidingen hiervoor hebben in 2025 plaatsgevonden, we verwachten publicatie in 2026. De bestaande indicatoren houden wij up-to-date.
|
|---|
| |
|---|
Resultaat 2025 | Resultaat 2025 |
|---|
- Doorontwikkeling monitoringssystematiek emissiegegevens bedrijven;
| - In 2025 hebben wij de resultaten en het advies van 2024 naar de wensen en mogelijkheden van het opzetten van een monitoringssystematiek voor de emissies van bedrijven verder uitgewerkt. Dit loopt in 2026 nog door.
|
|---|
- Afwegingskader voor de vergunningverlening opstellen;
| - In verband met de planning van de Omgevingsvisie en de uitvoering van het Plan van Aanpak motie 61: Vergroten capaciteit milieuzaken is het opstellen van het afwegingskader vergunningverlening uitgesteld naar 2026. We hebben een gebiedsgerichte aanpak voor verantwoord omgaan met milieugebruiksruimte ontwikkeld en hebben de sturingsmogelijkheden binnen de Omgevingswet onderzocht. We werken in 2026 het provinciaal afwegingskader verder uit, met eerst focus op de westkant van Groningen en het XXL ‑ bedrijventerrein A7-N33. Het afwegingskader is geen instrument voor vergunningverlening, maar kan daar wel in doorwerken.
|
|---|
- Uitvoeren van programmatische actualisatie, volgens een risico- en maatwerkgericht programma.
| - De uitvoering van moties M061 en M75. Onderzoek lozingen en vergunningen vormen de input voor herijking van de programmatische actualisatie. Voor motie M061 is in 2025 een plan van aanpak vastgesteld en zijn de middelen beschikbaar gesteld. Aan de uitvoering van beide moties wordt gewerkt.
|
|---|
Resultaat 2025-2027 | Resultaat 2025-2027 |
|---|
- Bestaande saneringssituaties zijn, waar mogelijk opgelost.
| - Dit betreft geur. In 2024 hebben wij (interim-)beleidsregels geur vastgesteld. Op basis daarvan hebben wij de mogelijkheden ons geurbeleid blijvend uit te voeren. Bestaande saneringssituaties zijn hiermee nog niet opgelost. Middels de beschikbaar gestelde middelen in het kader van motie 61 verwachten we dat we hier meer inzet op kunnen plegen
|
|---|
- Excellente uitvoering VTH-taken.
| - Door personeelskrapte heeft Seveso-Noord (ODG) haar ambitie voor het uitvoeren van toezicht bijgesteld en een prioritering aangebracht in de uit te voeren taken. Het toezicht wordt risicogericht uitgevoerd. ODG neemt bij alle hoogdrempelige Seveso-bedrijven deel aan de Seveso-inspectie. Lagedrempelbedrijven hoeven niet elk jaar geïnspecteerd te worden. De inzet op complexe dossiers en het begeleiden en opleiden van nieuwe medewerkers vraagt veel capaciteit van vergunningverlening, met name het programmatisch uitvoeren van actualisaties loopt daardoor nog achter op de verwachting. Kwantitatief en kwalitatief is nog een inhaalslag nodig. De aanpak hiervoor maakt deel uit van de uitvoering van motie M061.
|
|---|
- Een actueel vergunningenbestand, conform uitgangspunten beleid (meest strenge kant Beste Beschikbare Technieken);
| - We hebben onderzocht in het kader van de moties M061 en M75 wat er nodig is om dit op termijn te realiseren. Actualisatie is een belangrijk onderdeel van de uitvoering van het plan van aanpak motie M061. De beschikbaar gestelde middelen dragen bij aan een vergroting van de capaciteit bij ODG, die voor een belangrijk deel wordt ingezet op de actualisaties.
|
|---|
- Verbeterde doorwerking beleid naar uitvoering op basis van monitoringsgegevens.
| - Er ligt een aanpak voor Registratie Luchtemissies Bedrijven (RLB, eerder EPRS genoemd). Het moet een belangrijke rol in de doorwerking van ons beleid naar de uitvoering gaan spelen. Dat geldt ook voor het afvalmonitoringsproject dat nu loopt. Voor het overige proberen we met de bestaande en nieuw te ontwikkelen monitoringsindicatoren uit de Milieumonitor de doorwerking blijvend verder te verbeteren. Op basis van de inmiddels gereserveerde beschikbaar gestelde middelen vanuit motie M061 moet dit vorm gaan krijgen, in het plan van aanpak is uitdrukkelijk rekening gehouden met capaciteit voor het (RLB) bij ODG.
|
|---|
- Zeer zorgwekkende stoffen (ZZS)
| |
|---|
Resultaat 2025 | Resultaat 2025 |
|---|
- Inzichtelijk maken monitoring uitstoot per bedrijf. Prioriteit ligt bij uitstoot van ZZS naar de lucht.
| - Het onderzoek naar een RLB (eerder EPRS genoemd) is afgerond. De noodzakelijke ondersteuning van ODG is meegenomen in het plan van aanpak motie M061. In 2025 en 2026 wordt het RLB geoperationaliseerd. Beoordeeld wordt hoe ZZS hierin een plaats krijgen.
|
|---|
Resultaat 2025-2027 | Resultaat 2025-2027 |
|---|
- Beleidsontwikkeling van effectief beleid voor (p)ZZS.
| - Beleidsontwikkeling heeft inmiddels plaatsgevonden in de vorm van beleidsregels in het Milieuprogramma. Wij blijven uiteraard actief de ontwikkelingen volgen en passen indien gewenst ons beleid hieromtrent op termijn verder aan.
|
|---|
- Versterking kennisnetwerk (p)ZZS in Groningen.
| - In het plan van aanpak motie 61 is formatie opgenomen voor een ZZS- beleidsadviseur. Deze is inmiddels aangenomen en gestart. Met deze formatie kan in 2026 een kennisnetwerk worden opgezet.
|
|---|
| |
|---|
Resultaat 2025 | Resultaat 2025 |
|---|
- Evalueren geurbeleid voor de langere termijn.
| - Mede vanuit IPO-verband is voor de evaluatie een nationaal beoordelingskader geur opgesteld. Wij sluiten aan bij deze landelijke evaluatie. Vooruitlopend op de langetermijnactualisatie van ons geurbeleid hebben we in 2024 voor de korte termijn ons geurbeleid aangepast naar aanleiding van de actuele ontwikkelingen voor dit thema. Hiermee kunnen we blijvend ons geurbeleid uitvoeren. In het derde kwartaal van 2025 hebben we een start gemaakt met de actualisatie van ons geurbeleid voor de lange termijn. Dit wordt naar verwachting in 2027 opgeleverd.
|
|---|
Resultaat 2025-2027 | Resultaat 2025-2027 |
|---|
- Aanscherpen voorschriften in vergunningen en intensiveren van het toezicht bij bedrijven die wezenlijk bijdragen aan stapeling, mits daarvoor een wettelijke grondslag is.
| - Succesvolle uitvoering hiervan is afhankelijk van de uitvoering door ODG. Conform motie M75 wordt hieraan invulling gegeven. Echter, over de volle breedte is er een tekort aan capaciteit om alle VTH-taken, waaronder (risicogerichte) actualisaties van vergunningen en toezicht volledig en tijdig uit te voeren. Daartoe is in het kader van motie M061 een plan van aanpak opgeleverd en zijn de middelen beschikbaar gesteld. Het plan van aanpak wordt nu uitgevoerd.
|
|---|
- Overige onderwerpen: Afval
Resultaat 2025 | Resultaat 2025 |
|---|
- Uitvoeren pilot financiële zekerheidstelling;
| - Door IPO is, op basis van de nieuwe wettelijke regeling per 1 januari 2024, besloten dat landelijk een pilot wordt gecoördineerd en geëvalueerd. In 2025 is het tweede jaar van de (landelijke) pilotfase doorlopen, waarbij bij bedrijven financiële zekerheid is toegepast. De uitvoering hiervan ligt in Groningen bij ODG. Is 2025 is door IPO een tussenevaluatie vastgesteld en besproken met Rijk, VNG, OM en UvW. Gebleken is dat de invoeringstermijn van twee jaar te kort is voor een goede implementatie. In het vierde kwartaal van 2025 is de eindevaluatie gestart, de eindrapportage wordt begin 2026 verwacht.
|
|---|
- Verkenning uitvoeren naar subsidie-instrument om hoogwaardige recyclingbedrijven aan te trekken.
| - Binnen programma Economie zijn er al meerdere regelingen (SITI, JTF) beschikbaar die (ook) leiden tot het aantrekken van hoogwaardige circulaire industrie.
|
|---|
Resultaat 2025-2027 | Resultaat 2025-2027 |
|---|
- Uitvoeren ketengerichte aanpak met ruimte voor experimenten circulaire economie;
| - Financiering van de Bouwstenenvisie is rond. Op dit moment wordt gewerkt aan implementatie van de nodige maatregelen met prioriteit op afvalpreventie en grondstoffenbesparing. Er is vervolgens gekeken naar de nieuwe wettelijke (on)mogelijkheden van de proefneming waarvoor een concept beleidsregel is opgesteld. Deze zal intern en met ODG nog worden besproken. Daarna stellen wij deze vast en maken deze in 2026 bekend.
|
|---|
- Opstellen monitoringsraamwerk afval;
| - In 2023 is in samenwerking met geoFluxus onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van het monitoringsraamwerk. In de tweede helft van 2025 is gestart met de implementatie. Via het GeoFluxus-platform is een analyse uitgevoerd om bedrijven te selecteren met kansen op het gebied van circulaire economie en potentiële milieuwinst binnen de afvalverwerking. Vanaf december 2025 zijn interviews gestart met de betreffende bedrijven om gezamenlijk kansen te verkennen, inzicht te krijgen in gemaakte keuzes en deze kennis te benutten voor verdere verbetering van het milieubeleid. In 2026 wordt een evaluatie uitgevoerd en worden de eerste conclusies opgeleverd.
|
|---|
- Verminderen risico's afvalsector.
| - In 2024 is een pilot gestart waarbij bij een aantal bedrijven financiële zekerheid wordt toegepast. In 2025 is het tweede jaar van de pilot uitgevoerd. Daarnaast zal een nadere analyse van de nulmeting monitoring afval input zijn voor eventuele andere maatregelen die focus leggen op milieuaspecten zoals ZZS en microplastics.
|
|---|
- Overige onderwerpen: Omgevingsveiligheid
Resultaat 2025 | Resultaat 2025 |
|---|
- Actualiseren Basisnet op basis van de conclusies uit het project van 2024.
| - In het eerste kwartaal van 2024 is het project gestart. Er is een verkenning uitgevoerd naar het herijken en evalueren van het provinciaal basisnet. Het rapport is begin 2025 opgeleverd. Mede op basis van deze herijking is het mogelijk een beleidsmatige afweging te maken ten aanzien van het continueren of herzien van het provinciaal basisnet Groningen. Dit wordt op dit moment voorbereid. Dit zal vervolgens zijn doorwerking krijgen in de Provinciale Omgevingsverordening .
|
|---|
Resultaat 2025-2027 | Resultaat 2025-2027 |
|---|
- Herijken strategisch beleid inzake omgevingsveiligheid in de Omgevingsvisie.
| - In de concept-Omgevingsvisie is opgenomen dat we in de provinciale ruimtelijk ordening externe veiligheid (omgevingsveiligheid) aan de voorkant als ontwerpprincipe meenemen. Bijvoorbeeld bij ontwikkelingen op het gebied van de energietransitie, zoals het gebruik van waterstof en bepaalde waterstofdragers zoals ammoniak. We stellen ontwerpprincipes op en leggen regels in onze verordening vast om ervoor te zorgen dat in gebieden waar veiligheidsrisico's samenkomen, deze zoveel mogelijk worden beheerst. Er worden verschillende lijnen gevolgd om tot nieuw beleid te komen, denk aan milieugebruiksruimte, provinciaal basisnet en energieopslagsystemen.
- Eén van de aanbevelingen uit de impactanalyse omgevingsveiligheid van het adviesbureau Oostkracht10 is het ontwikkelen van een regionaal kennisplatform. In 2025 is gestart met het platform. Er zijn in 2025 twee bijeenkomsten gehouden. In 2026 worden nieuwe bijeenkomsten ingepland.
|
|---|
- Overige onderwerpen: Ondergrond en bodem
| |
|---|
Resultaat 2025 | Resultaat 2025 |
|---|
- Integreren van de monitoring onder de Wet bodembeheer met monitoringsprogramma van de Kaderrichtlijn Water en uitbreiden met (p)ZZS (incl. SPUK-aanvraag);
| - Het project is in 2025 afgerond. Het is moeilijk gebleken om de verschillende monitoringssystemen (provincie, waterschap en drinkwaterbedrijf) op elkaar af te stemmen door verschillende analysepakketten, verschillende nauwkeurigheden en te onderzoeken stoffen.
|
|---|
- Uitvoeren onderzoek monitoring ZZS en historische verontreinigingen en onderzoek gezamenlijke monitoring met gemeenten.
| - In het kader van het onderzoek zijn samen met de gemeente Groningen 120 locaties historisch en, indien nodig, oriënterend onderzocht. Bij geen van deze locaties is een verontreiniging aangetroffen die aanvullende actie vereist. Naast deze onderzochte locaties is op een drietal plaatsen PFAS aangetroffen, waar mogelijk vervolgacties nodig zijn. In de planning staat nog een keer 60 locaties historisch te onderzoeken.
|
|---|
Resultaat 2025-2027 | Resultaat 2025-2027 |
|---|
- Zorgvuldige overdracht bodemtaken aan gemeenten;
| - Dit is reeds afgerond in 2024.
|
|---|
- Verkennen hoe we kennisontwikkeling, kennisdeling en informatiehuishouding rond bodem, ondergrond en grondwater gezamenlijk binnen de provincie kunnen invullen.
| - Middels het regio-overleg Bodem is een netwerk met gemeenten, waterschappen en ODG aanwezig waar ondergrond en bodem wordt besproken en een kennisinfrastructuur wordt opgebouwd.
|
|---|
